



{"id":1826,"date":"2017-11-14T21:58:52","date_gmt":"2017-11-14T14:58:52","guid":{"rendered":"http:\/\/prc.maiatech.com.vn\/?p=1826"},"modified":"2017-11-14T21:59:18","modified_gmt":"2017-11-14T14:59:18","slug":"danh-gia-tinh-khang-benh-kham-hoa-la-mymd-cua-tap-doan-dau-xanh-dia-phuong-va-nhap-noi-tai-phu-yen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prc.org.vn\/?p=1826","title":{"rendered":"\u0110\u00e1nh gi\u00e1 t\u00ednh kh\u00e1ng b\u1ec7nh kh\u1ea3m hoa l\u00e1 (MYMD) c\u1ee7a t\u1eadp \u0111o\u00e0n \u0111\u1eadu xanh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eadp n\u1ed9i t\u1ea1i Ph\u00fa Y\u00ean"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0110\u1eadu xanh (<em>Vigna radiata<\/em> (L.) <em>Wilczek<\/em>.) l\u00e0 c\u00e2y th\u1ef1c ph\u1ea9m h\u1ecd \u0111\u1eadu gi\u00e0u v\u00e0 c\u00e2n \u0111\u1ed1i protein, th\u1eddi gian sinh tr\u01b0\u1edfng ng\u1eafn, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ecbu h\u1ea1n, d\u1ec5 th\u00edch \u1ee9ng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. Trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00f4n l\u01b0\u1eddng c\u1ee7a kh\u00ed h\u1eadu hi\u1ec7n nay, \u0111\u1eadu xanh l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u00e2y tr\u1ed3ng ti\u1ec1m n\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc l\u1ef1a ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u ph\u00e1t tri\u1ec3n trong c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u1ee9ng bi\u1ebfn v\u1edbi thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu to\u00e0n c\u1ea7u. \u1ede n\u01b0\u1edbc ta, \u0111\u1eadu xanh l\u00e0 c\u00e2y tr\u1ed3ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a trong h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p xen canh, g\u1ed1i v\u1ee5 v\u00e0 mang l\u1ea1i hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf cho c\u00e1c h\u1ed9 ngh\u00e8o v\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t nh\u1ecf, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec9nh Trung, Nam trung b\u1ed9 v\u00e0 T\u00e2y Nguy\u00ean.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 M\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u1ec7nh nghi\u00eam tr\u1ecdng nh\u1ea5t g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i \u0111\u1ebfn canh t\u00e1c \u0111\u1eadu xanh l\u00e0 b\u1ec7nh kh\u1ea3m v\u00e0ng (kh\u1ea3m l\u00e1, t\u00ean ti\u1ebfng anh: Mungbean Yellow Mosaic Disease_MYMD). \u0110\u00e2y l\u00e0 b\u1ec7nh g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i nghi\u00eam tr\u1ecdng cho s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eadu \u0111\u1ed7 v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u0111\u1eadu xanh. B\u1ec7nh c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m gi\u1ea3m 62,9% t\u1ed1c \u0111\u1ed9 sinh tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 83,9 % s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eadu xanh n\u1ebfu nh\u01b0 tri\u1ec7u ch\u1ee9ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n sau khi gieo h\u1ea1t 20 ng\u00e0y (CABI, 2007b). Tri\u1ec7u ch\u1ee9ng v\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a b\u1ec7nh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn t\u1eeb n\u0103m 1979 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, nh\u01b0ng cho \u0111\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u00e2y nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y b\u1ec7nh m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n (Tsai vs cs, 2013).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nguy\u00ean nh\u00e2n b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n l\u00e0 do virus Mungbean Yellow Mosaic Virus (MYMV), \u0111\u00e2y l\u00e0 virus thu\u1ed9c chi <em>Begomovirus<\/em> (h\u1ecd Geminivirus) \u0111\u01b0\u1ee3c lan truy\u1ec1n b\u1edfi b\u1ecd ph\u1ea5n tr\u1eafng (<em>Bemisia tabaci <\/em>Genn). Hi\u1ec7n nay, tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n 2 ch\u1ee7ng virus g\u00e2y b\u1ec7nh kh\u1ea3m v\u00e0ng \u0111\u1eadu xanh: Mungbean Yellow Mosaic India Virus (MYMIV) \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf khu v\u1ef1c ti\u1ec3u l\u1ee5c \u0111\u1ecba \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 MYMV \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c. T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, ch\u1ee7ng virus g\u00e2y b\u1ec7nh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh t\u1ea1i Mi\u1ec1n Nam Trung B\u1ed9 v\u00e0 Mi\u1ec1n Trung Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 MYMV (Tsai v\u00e0 cs., 2013). Begomovirus l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u00e1c nh\u00e2n g\u00e2y b\u1ec7nh virus nhi\u1ec1u nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e2y tr\u1ed3ng t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, t\u00ednh \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 c\u00f3 kho\u1ea3ng 19 begomovirus \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam b\u1eb1ng ph\u00e2n t\u00edch ph\u00e2n t\u1eed (H\u00e0 Vi\u1ebft C\u01b0\u1eddng v\u00e0 cs, 2008). Vi\u1ec7c ph\u00f2ng tr\u1eeb b\u1ec7nh do begomovirus g\u00e2y ra l\u00e0 r\u1ea5t kh\u00f3 v\u00ec virus c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00e1i t\u1ed5 h\u1ee3p v\u00e0 \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn cao, vector truy\u1ec1n b\u1ec7nh l\u00e0 b\u1ecd ph\u1ea5n r\u1ea5t kh\u00f3 di\u1ec7t tr\u1eeb n\u00ean vi\u1ec7c ki\u1ec3m so\u00e1t b\u1ec7nh b\u1eb1ng h\u00f3a h\u1ecdc l\u00e0 kh\u00f4ng kh\u1ea3 thi v\u00e0 c\u00f2n g\u00e2y nguy h\u1ea1i cao \u0111\u1ebfn m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. Do \u0111\u00f3, x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ngu\u1ed3n gen kh\u00e1ng v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c gi\u1ed1ng kh\u00e1ng cho t\u1eebng v\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u00e0 mang l\u1ea1i hi\u1ec7u qu\u1ea3 cao, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 an to\u00e0n \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd d\u1ecbch b\u1ec7nh, gi\u00fap canh t\u00e1c b\u1ec1n v\u1eefng, gi\u1ea3m chi ph\u00ed s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. Tuy nhi\u00ean, c\u00f4ng t\u00e1c ch\u1ecdn gi\u1ed1ng g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n do thi\u1ebfu \u0111\u00e1nh gi\u00e1 chi ti\u1ebft v\u1ec1 ngu\u1ed3n gen kh\u00e1ng. Ch\u00ednh v\u00ec nh\u1eefng l\u00fd do tr\u00ean, \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh n\u1ed9i dung nghi\u00ean c\u1ee9u: &#8220;\u0110\u00e1nh gi\u00e1 t\u00ednh kh\u00e1ng b\u1ec7nh kh\u1ea3m l\u00e1 (MYMD) c\u1ee7a t\u1eadp \u0111o\u00e0n \u0111\u1eadu xanh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eadp n\u1ed9i t\u1ea1i Ph\u00fa Y\u00ean&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Chi ti\u1ebft: <a href=\"https:\/\/prc.maiatech.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/mungbean.PY_.pdf\">xem t\u1ea1i \u0111\u00e2y<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0110\u1eadu xanh (Vigna radiata (L.) Wilczek.) l\u00e0 c\u00e2y th\u1ef1c ph\u1ea9m h\u1ecd \u0111\u1eadu gi\u00e0u v\u00e0 c\u00e2n \u0111\u1ed1i protein, th\u1eddi gian<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1828,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[47,22],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1826"}],"collection":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1826"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1826\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1835,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1826\/revisions\/1835"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1828"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1826"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}