



{"id":1846,"date":"2017-11-15T23:11:34","date_gmt":"2017-11-15T16:11:34","guid":{"rendered":"http:\/\/prc.maiatech.com.vn\/?p=1846"},"modified":"2017-11-16T00:03:28","modified_gmt":"2017-11-15T17:03:28","slug":"danh-gia-tinh-hinh-benh-kham-vang-cua-tap-doan-dau-xanh-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prc.org.vn\/?p=1846","title":{"rendered":"\u0110\u00e1nh gi\u00e1 t\u00ecnh h\u00ecnh b\u1ec7nh kh\u1ea3m v\u00e0ng c\u1ee7a t\u1eadp \u0111o\u00e0n \u0111\u1eadu xanh"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0110\u1eadu xanh (<em>Vigna radiata<\/em> (L.) l\u00e0 c\u00e2y th\u1ef1c ph\u1ea9m h\u1ecd \u0111\u1eadu gi\u00e0u v\u00e0 c\u00e2n \u0111\u1ed1i protein. Do c\u00f3 th\u1eddi gian sinh tr\u01b0\u1edfng ng\u1eafn, kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ecbu h\u1ea1n v\u00e0 th\u00edch \u1ee9ng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u1ed1t, hi\u1ec7n nay, \u0111\u1eadu xanh l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u00e2y tr\u1ed3ng ti\u1ec1m n\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc l\u1ef1a ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u ph\u00e1t tri\u1ec3n trong c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u1ee9ng bi\u1ebfn v\u1edbi thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu to\u00e0n c\u1ea7u. \u1ede n\u01b0\u1edbc ta, \u0111\u1eadu xanh l\u00e0 c\u00e2y tr\u1ed3ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a quan tr\u1ecdng trong h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng \u00a0xen canh, g\u1ed1i v\u1ee5 v\u00e0 mang l\u1ea1i hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf cao cho c\u00e1c h\u1ed9 ngh\u00e8o v\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t nh\u1ecf, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec9nh mi\u1ec1n Trung v\u00e0 T\u00e2y Nguy\u00ean (B\u00f9i V\u0103n Ngh\u0129a, 1999; Ph\u1ea1m V\u0103n Thi\u1ec1u, 2009).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 M\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u1ec7nh nghi\u00eam tr\u1ecdng nh\u1ea5t tr\u00ean c\u00e2y \u0111\u1eadu xanh l\u00e0 b\u1ec7nh kh\u1ea3m v\u00e0ng do Mungbean yellow mosaic virus (MYMV) g\u00e2y ra. B\u1ec7nh kh\u1ea3m v\u00e0ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i n\u0103ng xu\u1ea5t \u0111\u1eadu xanh t\u1eeb 10-100 % t\u00f9y thu\u1ed9c giai \u0111o\u1ea1n c\u00e2y b\u1ecb nhi\u1ec5m (Khattak et al., 2000; Varma &amp; Malathi, 2003; Kang et al., 2005). B\u1ec7nh kh\u1ea3m v\u00e0ng r\u1ea5t ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c khu v\u1ef1c Nam v\u00e0 \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 nh\u01b0 \u1ea4n \u0110\u1ed9, Bangladesh, Sri Lanka v\u00e0 Th\u00e1i Lan. T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, b\u1ec7nh kh\u1ea3m v\u00e0ng g\u00e2y h\u1ea1i r\u1ea5t nghi\u00eam tr\u1ecdng tr\u00ean c\u00e2y \u0111\u1eadu xanh tr\u1ed3ng t\u1ea1i khu v\u1ef1c mi\u1ec1n Trung v\u00e0 T\u00e2y Nguy\u00ean.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Virus g\u00e2y b\u1ec7nh kh\u1ea3m v\u00e0ng, MYMV, l\u00e0 m\u1ed9t begomovirus (Chi <em>Begomovirus<\/em>, h\u1ecd <em>Germiniviridae<\/em>). Ngo\u00e0i t\u1ef1 nhi\u00ean, virus MYMV c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea5n c\u00f4ng nhi\u1ec1u c\u00e2y h\u1ecd \u0111\u1eadu v\u00e0 lan truy\u1ec1n duy nh\u1ea5t b\u1eb1ng b\u1ecd ph\u1ea5n tr\u1eafng (<em>Bemisia tabaci<\/em>) theo ki\u1ec3u b\u1ec1n v\u1eefng tu\u1ea7n ho\u00e0n. Do ph\u1ed5 k\u00fd ch\u1ee7 c\u1ee7a virus kh\u00e1 r\u1ed9ng v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00f2ng ch\u1ed1ng b\u1ecd ph\u1ea5n tr\u1eafng\u00a0 n\u00ean bi\u1ec7n ph\u00e1p hi\u1ec7u qu\u1ea3 duy nh\u1ea5t ph\u00f2ng ch\u1ed1ng virus MYMV l\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng gi\u1ed1ng kh\u00e1ng (Kang et al., 2005). Tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 ch\u1ecdn t\u1ea1o gi\u1ed1ng \u0111\u1eadu xanh kh\u00e1ng MYMV. Nhi\u1ec1u gi\u1ed1ng kh\u00e1ng MYMV v\u00e0 b\u1ea3n ch\u1ea5t di truy\u1ec1n c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh tr\u00ean \u0111\u1eadu xanh. B\u1ea3n ch\u1ea5t t\u00ednh kh\u00e1ng MYMV c\u1ee7a \u0111\u1eadu xanh kh\u00e1 ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 kh\u00e1c nhau t\u00f9y thu\u1ed9c ngu\u1ed3n v\u1eadt li\u1ec7u. T\u00ednh kh\u00e1ng MYMV \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u00e0 do 1 gen kh\u00e1ng l\u1eb7n (Reddy &amp; Singh, 1995; Basak et al., 2004), 2 gen kh\u00e1ng l\u1eb7n (Ammavasai et al., 2004), 1 gen kh\u00e1ng tr\u1ed9i (Sandhu et al., 1985).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, hi\u1ec7n ch\u01b0a c\u00f3 m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0o v\u1ec1 t\u00ednh kh\u00e1ng MYMV tr\u00ean \u0111\u1eadu xanh. Nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y nh\u1eb1m x\u00e1c \u0111\u1ecbnh gi\u1ed1ng \u0111\u1eadu xanh c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam kh\u00e1ng MYMV \u00a0qua \u0111\u00f3 cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin cho c\u00f4ng t\u00e1c ch\u1ecdn t\u1ea1o gi\u1ed1ng \u0111\u1eadu xanh kh\u00e1ng virus n\u00e0y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Chi ti\u1ebft: <a href=\"https:\/\/prc.maiatech.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/tap.doan_.dau_.pdf\">xem t\u1ea1i \u0111\u00e2y<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0110\u1eadu xanh (Vigna radiata (L.) l\u00e0 c\u00e2y th\u1ef1c ph\u1ea9m h\u1ecd \u0111\u1eadu gi\u00e0u v\u00e0 c\u00e2n \u0111\u1ed1i protein. Do c\u00f3 th\u1eddi<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1599,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[47,22],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1846"}],"collection":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1846"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1846\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1849,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1846\/revisions\/1849"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1599"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}