



{"id":212,"date":"2016-12-16T09:02:00","date_gmt":"2016-12-16T02:02:00","guid":{"rendered":"http:\/\/192.168.1.10:8083\/cms\/?p=212"},"modified":"2016-12-16T09:02:00","modified_gmt":"2016-12-16T02:02:00","slug":"he-thong-canh-tac-nong-nghiep-tai-cao-nguyen-da-dong-van-va-nhung-yeu-to-tac-dong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prc.org.vn\/?p=212","title":{"rendered":"H\u1ec7 th\u1ed1ng canh t\u00e1c n\u00f4ng nghi\u1ec7p t\u1ea1i cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n v\u00e0 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng"},"content":{"rendered":"<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td colspan=\"2\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 h\u1ec7 sinh th\u00e1i \u0111a d\u1ea1ng v\u1edbi nhi\u1ec1u h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng n\u1ed5i b\u1eadt, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng v\u1edbi c\u00e1c ti\u00eau ch\u00ed c\u1ee7a GIAHS, tuy nhi\u00ean ch\u01b0a c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn b\u1edfi s\u00e1ng ki\u1ebfn c\u1ee7a FAO v\u1ec1 GIAHS.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u1eeb khi l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean tham d\u1ef1 v\u00e0o s\u00e1ng ki\u1ebfn GIAHS, Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 t\u00edch c\u1ef1c ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng tham gia. B\u1ed9 N\u00f4ng nghi\u1ec7p \u0111\u00e3 c\u1eed \u0110\u1ea7u m\u1ed1i qu\u1ed1c gia v\u1ec1 GIAHS l\u00e0 Trung t\u00e2m T\u00e0i nguy\u00ean th\u1ef1c v\u1eadt thu\u1ed9c Vi\u1ec7n Khoa h\u1ecdc N\u00f4ng nghi\u1ec7p Vi\u1ec7t Nam. Cho \u0111\u1ebfn nay \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1ed9 h\u1ed3 s\u01a1 c\u00f4ng nh\u1eadn h\u1ec7 th\u1ed1ng canh t\u00e1c n\u00f4ng nghi\u1ec7p tr\u00ean cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n l\u00e0 GIAHS \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh B\u1ed9 N\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 PTNT ph\u00ea duy\u1ec7t v\u00e0 \u0111\u1ec7 tr\u00ecnh FAO.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vi\u1ec7c l\u1ef1a ch\u1ecdn H\u1ec7 canh t\u00e1c tr\u00ean cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n l\u00e0 \u1ee9ng vi\u00ean cho GIAHS \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 1 n\u0103m 2015, tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf l\u1ef1a ch\u1ecdn ra t\u1eeb m\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ec7 th\u1ed1ng canh t\u00e1c kh\u00e1c nh\u01b0: Ru\u1ed9ng b\u1eadc thang Sa Pa, H\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00f4ng l\u00e2m k\u1ebft h\u1ee3p v\u00f9ng Trung du MNPB, H\u1ec7 th\u1ed1ng n\u01b0\u01a1ng ch\u00e8 v\u00f9ng trung du, H\u1ec7 canh t\u00e1c l\u00faa n\u1ed5i \u0110BSCL, H\u1ec7 v\u01b0\u1eddn ao chu\u1ed3ng v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng S\u00f4ng H\u1ed3ng v.v\u2026 Th\u00f4ng qua c\u00e1c cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn gi\u1eefa PRC, chuy\u00ean gia t\u01b0 v\u1ea5n, FAORAP, FAO Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 \u01b0u ti\u00ean ch\u1ecdn H\u1ec7 canh t\u00e1c n\u00fai \u0111\u00e1 tr\u00ean cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng v\u0103n ki\u1ec7n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 GIAHS, ti\u1ebfn t\u1edbi x\u00e2y d\u1ef1ng k\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111\u1ed9ng h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y nh\u1eb1m g\u00ecn gi\u1eef v\u00e0 ph\u00e1t huy c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ed1n c\u00f3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>1<em>. M\u1ed9t s\u1ed1 n\u00e9t chung v\u1ec1 cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ecba h\u00ecnh c\u1ee7a cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0111\u1ed3ng v\u0103n ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 n\u00fai \u0111\u00e1 v\u00f4i c\u00f3 xen l\u1eabn n\u00fai \u0111\u1ea5t b\u1ecb chia c\u1eaft m\u1ea1nh, n\u00fai cao, v\u1ef1c s\u00e2u. \u0110\u1ed9 cao tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i ph\u1ed5 bi\u1ebfn t\u1eeb 800 m \u2013 1 200 m so v\u1edbi m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n. \u0110\u1ecba h\u00ecnh th\u1ea5p d\u1ea7n t\u1eeb B\u1eafc xu\u1ed1ng Nam v\u00e0 t\u1eeb \u0110\u00f4ng B\u1eafc xu\u1ed1ng T\u00e2y Nam. Ph\u1ea7n l\u1edbn di\u1ec7n t\u00edch c\u1ee7a l\u00e3nh th\u1ed5 thu\u1ed9c v\u1ec1 th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n c\u1ee7a s\u00f4ng Mi\u1ec7n v\u00e0 s\u00f4ng Nho Qu\u1ebf v\u1edbi c\u00e1c s\u01b0\u1eddn n\u00fai \u0111\u00e1 v\u00f4i c\u00f3 \u0111\u1ed9 d\u1ed1c l\u1edbn v\u00e0 chia c\u1eaft m\u1ea1nh. C\u00f3 \u0111\u1ebfn 55 &#8211; 60% di\u1ec7n t\u00edch c\u1ee7a v\u00f9ng l\u00e0 di\u1ec7n l\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c lo\u1ea1i \u0111\u00e1 v\u00f4i. S\u1ef1 \u0111an xen gi\u1eefa c\u00e1c di\u1ec7n l\u1ed9 \u0111\u00e1 v\u00f4i v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i \u0111\u00e1 kh\u00e1c \u0111\u00e3 l\u00e0m n\u00ean \u1edf \u0111\u00e2y m\u1ed9t s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p h\u00e0i h\u00f2a, \u0111a d\u1ea1ng gi\u1eefa \u0111\u1ecba h\u00ecnh g\u1ed3 gh\u1ec1, hi\u1ec3m tr\u1edf c\u1ee7a \u0111\u00e1 v\u00f4i v\u00e0 \u0111\u1ecba h\u00ecnh tho\u1ea3i, m\u1ec1m m\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c lo\u1ea1i \u0111\u00e1 kh\u00e1c. Tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t c\u00e1c kh\u1ed1i n\u00fai \u0111\u00e1 v\u00f4i qu\u00e1 tr\u00ecnh x\u00e2m th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i di\u1ec5n ra m\u1ea1nh m\u1ebd do s\u1ef1 \u0111\u1ee5c kho\u00e9t c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc t\u1ea1o n\u00ean nh\u1eefng kh\u1ed1i \u0111\u00e1 tai m\u00e8o l\u1edfm ch\u1edfm.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng trong \u0111\u1ecba h\u00ecnh n\u00e0y t\u1ea1o cho v\u00f9ng m\u1ed9t c\u1ea3nh quan \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh nh\u01b0 C\u1ed5ng tr\u1eddi v\u00e0 N\u00fai \u0111\u00f4i \u1edf Qu\u1ea3n B\u1ea1, C\u1ed5ng th\u00e0nh C\u00e1n T\u1ef7, \u0111\u1ec9nh M\u00e3 P\u00ec L\u00e8ng \u0111\u00e3 n\u1ed5i ti\u1ebfng t\u1eeb l\u00e2u. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n g\u1ea7n 40 \u0111i\u1ec3m di s\u1ea3n thi\u00ean nhi\u00ean c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb t\u00e0i nguy\u00ean mang \u00fd ngh\u0129a qu\u1ed1c gia, qu\u1ed1c t\u1ebf. Trong \u0111\u00f3, c\u00f3 7 di s\u1ea3n v\u1ec1 ti\u1ebfn ho\u00e1 tr\u00e1i \u0111\u1ea5t; 3 \u0111i\u1ec3m quan s\u00e1t to\u00e0n c\u1ea3nh; 7 v\u01b0\u1eddn \u0111\u00e1, r\u1eebng \u0111\u00e1; 6 \u0111i\u1ec3m di s\u1ea3n v\u1ec1 v\u00e1ch \u0111\u00e1 d\u1ed1c \u0111\u1ee9ng cao t\u1eeb 200 &#8211; 600m; 7 di s\u1ea3n hang \u0111\u00e1; 5 di s\u1ea3n v\u1ec1 c\u00e1c tr\u0169ng ki\u1ebfn t\u1ea1o karst; v\u00e0 3 \u0111i\u1ec3m b\u1ea3o t\u1ed3n c\u1ed5 sinh h\u1ecdc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ng\u00e0y 3\/10\/2010, t\u1ea1i Lesvos (Hy L\u1ea1p), cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n, H\u00e0 Giang \u0111\u00e3 ch\u00ednh th\u1ee9c tr\u1edf th\u00e0nh th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a M\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi C\u00f4ng vi\u00ean \u0110\u1ecba ch\u1ea5t To\u00e0n c\u1ea7u GGN (Global Geoparks Network). \u0110i\u1ec3m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1ea5t c\u1ee7a cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n l\u00e0 c\u00f4ng vi\u00ean \u0111\u1ecba ch\u1ea5t duy nh\u1ea5t tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u c\u00f3 qu\u1ea7n th\u1ec3 c\u01b0 d\u00e2n sinh s\u1ed1ng v\u1edbi m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng canh t\u00e1c tr\u00ean n\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1 r\u1ea5t \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>2. M\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111\u00e1p \u1ee9ng c\u00e1c ti\u00eau ch\u00ed GIAHS c\u1ee7a h\u1ec7 canh t\u00e1c cao nguy\u00ean \u0111\u00e1<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p truy\u1ec1n th\u1ed1ng tr\u00ean Cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n n\u1ed5i b\u1eadt l\u00e0 h\u1ec7 canh t\u00e1c n\u01b0\u01a1ng x\u1ebfp \u0111\u00e1 v\u00e0 th\u1ed5 canh h\u1ed1c \u0111\u00e1, n\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ee7 5 ti\u00eau ch\u00ed c\u1ee7a GIAHS, c\u1ee5 th\u1ec3 nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>(1) H\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p \u1edf Cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n \u0111\u1ea3m b\u1ea3o an ninh l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 sinh k\u1ebf cho c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u1edbi \u0111\u1ecba h\u00ecnh chia c\u1eaft m\u1ea1nh nh\u1eefng d\u1ea3i n\u00fai \u0111\u00e1 tai m\u00e8o s\u1eafc nh\u1ecdn xen nh\u1eefng khe n\u00fai s\u00e2u v\u00e0 h\u1eb9p, nh\u1eefng v\u00e1ch n\u00fai d\u1ef1ng \u0111\u1ee9ng cao v\u00fat, c\u00e1c ch\u00f3p n\u00fai nh\u01b0 kim t\u1ef1 th\u00e1p n\u00ean g\u00e2y r\u1ea5t nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n cho s\u1ea3n xu\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a v\u00f9ng. \u0110\u1ecba h\u00ecnh b\u1ecb chia c\u1eaft v\u00e0 \u0111\u1ed9 d\u1ed1c l\u1edbn n\u00ean vi\u1ec7c khai th\u00e1c ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc m\u1eb7t ph\u1ee5c v\u1ee5 cho n\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 sinh ho\u1ea1t g\u1eb7p r\u1ea5t nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n. T\u00ecnh tr\u1ea1ng thi\u1ebfu n\u01b0\u1edbc r\u1ea5t ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 v\u00e0o m\u00f9a kh\u00f4 t\u1eeb th\u00e1ng 11 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i c\u0169ng hay x\u1ea3y ra l\u0169 qu\u00e9t v\u00e0o m\u00f9a m\u01b0a. Canh t\u00e1c n\u00f4ng nghi\u1ec7p ch\u1ee7 y\u1ebfu d\u1ef1a v\u00e0o n\u01b0\u1edbc tr\u1eddi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c canh t\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1 tr\u00ean cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e2u \u0111\u1eddi, n\u00f3 nu\u00f4i s\u1ed1ng kho\u1ea3ng 250 ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a 17 nh\u00f3m d\u00e2n t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1 sinh s\u1ed1ng l\u00e2u \u0111\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2y. Th\u00f4ng qua \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 s\u1ea3n sinh ra nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ec1 an ninh l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, sinh k\u1ebf v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a c\u1ef1c k\u1ef3 quan tr\u1ecdng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u00ed d\u1ee5 Huy\u1ec7n Qu\u1ea3n B\u1ea1: Ng\u00e0nh n\u00f4ng l\u00e2m nghi\u1ec7p \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf huy\u1ec7n chi\u1ebfm 38% t\u1ed5ng GDP to\u00e0n huy\u1ec7n (2010), nu\u00f4i s\u1ed1ng g\u1ea7n 95% d\u00e2n s\u1ed1 v\u1edbi h\u01a1n 88% lao \u0111\u1ed9ng v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng qu\u1ef9 \u0111\u1ea5t l\u1edbn nh\u1ea5t. Nh\u01b0 v\u1eady h\u1ec7 th\u1ed1ng canh t\u00e1c n\u00f4ng nghi\u1ec7p \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c \u0111\u1ea3m b\u1ea3o an ninh l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 sinh k\u1ebf cho huy\u1ec7n Qu\u1ea3n B\u1ea1.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Huy\u1ec7n M\u00e8o V\u1ea1c: C\u01a1 c\u1ea5u kinh t\u1ebf c\u1ee7a ng\u00e0nh n\u00f4ng nghi\u1ec7p ch\u1ec9 chi\u1ebfm 1\/3 GDP c\u1ee7a to\u00e0n huy\u1ec7n nh\u01b0ng n\u00f3 v\u1eabn l\u00e0 ng\u00e0nh kinh t\u1ebf quan tr\u1ecdng h\u00e0ng \u0111\u1ea7u trong vi\u1ec7c \u0111\u1ea3m b\u1ea3o an ninh l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 sinh k\u1ebf cho ng\u01b0\u01a1i d\u00e2n. B\u1edfi v\u00ec n\u00f4ng nghi\u1ec7p s\u1eed d\u1ee5ng g\u1ea7n 89% ngu\u1ed3n lao \u0111\u1ed9ng, h\u01a1n 78% t\u1ed5ng di\u1ec7n t\u00edch \u0111\u1ea5t t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 nu\u00f4i s\u1ed1ng \u0111\u1ebfn 93,5 % d\u00e2n s\u1ed1 c\u1ee7a to\u00e0n huy\u1ec7n (2010).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>(2) H\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p \u1edf Cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n duy tr\u00ec s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc v\u00e0 ch\u1ee9c n\u0103ng h\u1ec7 sinh th\u00e1i<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n l\u00e0 v\u00f9ng c\u00f3 h\u1ec7 \u0111\u1ecba \u2013 sinh th\u00e1i n\u00fai \u0111\u00e1 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o v\u00e0 \u0111a d\u1ea1ng. Do n\u1eb1m \u1edf \u0111\u1ed9 cao tr\u00ean d\u01b0\u1edbi 1.000 m so v\u1edbi m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a gi\u00f3 m\u00f9a \u0110\u00f4ng B\u1eafc v\u00e0 s\u1ef1 x\u00e2m nh\u1eadp c\u1ee7a c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 b\u00ean ngo\u00e0i, n\u00ean th\u1ef1c v\u1eadt n\u01a1i \u0111\u00e2y mang s\u1eafc th\u00e1i c\u1ee7a khu h\u1ec7 th\u1ef1c v\u1eadt \u00e1 nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi Hoa Nam &#8211; B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u1edbi ki\u1ec3u r\u1eebng \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng l\u00e0 r\u1eebng k\u00edn th\u01b0\u1eddng xanh, trong \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 pha t\u1ea1p m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt \u00e1 nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi, gi\u1ecfi ch\u1ecbu h\u1ea1n v\u00e0 ch\u1ecbu l\u1ea1nh: th\u00f4ng, sa m\u1ed9c, kh\u1ea3o, de, d\u1ed5i, tr\u00f2 ch\u1ec9, v\u00e0ng t\u00e2m, nghi\u1ebfn, trai, c\u00e2y b\u1ee5i v\u00e0 th\u1ea3m th\u1ef1c b\u00ec.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Qu\u1ea7n x\u00e3 r\u1eebng nguy\u00ean sinh \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f2n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i nguy\u00ean v\u1eb9n, c\u00f3 nhi\u1ec1u g\u1ed7, l\u00e2m s\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i thu\u1ed1c qu\u00fd nh\u01b0: nghi\u1ebfn, th\u00f4ng \u0111\u1ecf, d\u1ebb t\u00f9ng s\u1ecdc n\u00e2u, \u0111\u1ec9nh t\u00f9ng, th\u00f4ng tre l\u00e1 ng\u1eafn, ho\u00e0ng \u0111\u00e0n r\u1ee7, h\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 \u0111\u1ecf, \u0111\u1ed7 tr\u1ecdng\u2026 \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, tr\u00ean nh\u1eefng hoang m\u1ea1c \u0111\u00e1 \u1edf cao nguy\u00ean \u0110\u1ed3ng V\u0103n c\u00f3 t\u1edbi tr\u00ean 40 lo\u00e0i lan, \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh l\u00e0 lan h\u00e0i. Cao nguy\u00ean \u0110\u1ed3ng V\u0103n c\u00f2n l\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt hoang d\u00e3 v\u1edbi tr\u00ean 50 lo\u00e0i th\u00fa, chim, b\u00f2 s\u00e1t nh\u01b0: s\u01a1n d\u01b0\u01a1ng, vo\u1ecdc m\u0169i h\u1ebfch, ho\u1eb5ng, l\u1ee3n r\u1eebng, c\u1ea7y h\u01b0\u01a1ng, s\u00f3c, g\u00e0 r\u1eebng, chim, kh\u01b0\u1edbu, ho\u1ea1 mi\u2026 t\u1ea1o n\u00ean n\u00e9t \u0111\u1eb9p t\u1ef1 nhi\u00ean, sinh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u00f9ng cao nguy\u00ean \u0111\u00e1. \u1ede \u0111\u00e2y c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng th\u1ef1c v\u1eadt \u0111\u1eb7c h\u1eefu, lo\u00e0i trong s\u00e1ch \u0111\u1ecf nh\u01b0 Th\u00f4ng \u0111\u1ecf, c\u00e2y b\u1ea3y l\u00e1 m\u1ed9t hoa, vo\u1ecdc m\u0169i h\u1ebfch\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng v\u1ec1 sinh h\u1ecdc n\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00e2y tr\u1ed3ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p n\u00f3i ri\u00eang v\u00e0 th\u1ef1c v\u1eadt n\u00f3i chung \u1edf \u0111\u00e2y v\u1eabn c\u00f2n \u0111ang t\u1ed3n t\u1ea1i. Cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n l\u00e0 n\u01a1i sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng 17 d\u00e2n t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1 nh\u01b0: M\u00f4ng, Dao, T\u00e0y, N\u00f9ng\u2026 t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a nhi\u1ec1u s\u1eafc th\u00e1i v\u00e0 h\u1ec7 canh t\u00e1c n\u00f4ng nghi\u1ec7p \u0111a canh, \u0111a d\u1ea1ng. C\u00e2y tr\u1ed3ng, v\u1eadt nu\u00f4i kh\u00e1 phong ph\u00fa: c\u00e2y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u00f3 l\u00faa, ng\u00f4, ki\u1ec1u m\u1ea1ch (tam gi\u00e1c m\u1ea1ch), \u0111\u1eadu c\u00e1c lo\u1ea1i, rau, b\u00ed \u0111\u1ecf, \u2026; c\u00e2y c\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u00f3 ch\u00e8 shan tuy\u1ebft, \u0111\u1eadu t\u01b0\u01a1ng, lanh, l\u1ea1c\u2026; c\u00e2y \u0103n qu\u1ea3 c\u00f3 \u0111\u00e0o, l\u00ea, m\u1eadn, h\u1ed3ng\u2026; c\u00e2y d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u c\u00f3 \u0111\u1ed7 tr\u1ecdng, th\u1ea3o qu\u1ea3, ho\u00e0ng tinh, ba k\u00edch; \u0111\u1ed9ng v\u1eadt nu\u00f4i c\u00f3 b\u00f2, tr\u00e2u, d\u00ea, l\u1ee3n, gia c\u1ea7m, ong m\u1eadt. Hi\u1ec7n nay, trong v\u00f9ng \u0111ang th\u1eed nghi\u1ec7m tr\u1ed3ng c\u00e2y c\u1ea3i d\u1ea7u, hoa h\u1ed3ng t\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 v\u00f9ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e2y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 ng\u00f4 v\u1edbi s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng d\u01b0\u1edbi lo\u00e0i cao, c\u1ee5 th\u1ec3 c\u00f3 c\u00e1c lo\u1ea1i ng\u00f4 n\u1ebfp, ng\u00f4 t\u1ebb, ng\u00f4 v\u00e0ng, ng\u00f4 tr\u1eafng, ng\u00f4 t\u00edm. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i \u0111\u1eadu \u0103n h\u1ea1t r\u1ea5t \u0111a d\u1ea1ng, c\u00f3 \u0111\u1ebfn tr\u00ean 10 lo\u1ea1i gi\u1ed1ng kh\u00e1c nhau, n\u1ed5i b\u1eadt l\u00e0 c\u00e1c gi\u1ed1ng \u0111\u1eadu \u201cnho nhe\u201d, \u0111\u1eadu \u0111\u0169a, \u0111\u1eadu d\u1ea3i, \u0111\u1eadu cove v.v..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>(3) H\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p \u1edf Cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n duy tr\u00ec s\u1ef1 h\u1ec7 th\u1ed1ng ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 th\u00edch h\u1ee3p<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ki\u1ebfn th\u1ee9c truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u1ec1 s\u1ea3n xu\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a 17 nh\u00f3m d\u00e2n t\u1ed9c c\u0169ng r\u1ea5t kh\u00e1c nhau \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i qua c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 gi\u00fap h\u1ecd t\u1ef1 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o an ninh l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cu\u1ed9c s\u1ed1ng cho cho c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c kinh t\u1ebf v\u00e0 to\u00e0n c\u1ea7u ng\u00e0y nay v\u00e0 sau n\u00e0y. Trong \u0111\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng ki\u1ebfn th\u1ee9c b\u1ea3n \u0111\u1ecba v\u1ec1 s\u1ea3n xu\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p bao g\u1ed3m:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Tr\u1ed3ng tr\u1ecdt tr\u00ean cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 ho\u00e0n to\u00e0n ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o n\u01b0\u1edbc tr\u1eddi, m\u00f9a m\u01b0a th\u01b0\u1eddng t\u1eeb th\u00e1ng 4 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 10 h\u00e0ng n\u0103m. M\u00f9a kh\u00f4 t\u1eeb th\u00e1ng 3 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 11. V\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady m\u00f9a v\u1ee5 tr\u1ed3ng tr\u1ecdt c\u0169ng theo \u0111\u00f3 m\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u. K\u1ef9 thu\u1eadt tr\u1ed3ng tr\u1ecdt, ch\u0103n nu\u00f4i tr\u00ean \u0111\u1ea5t d\u1ed1c, n\u00fai \u0111\u00e1 thi\u1ebfu n\u01b0\u1edbc nh\u01b0 l\u00e0 ch\u1ecdn th\u1eddi v\u1ee5 gieo tr\u1ed3ng, \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m tr\u00ean n\u00fai \u0111\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ed3ng tr\u1ecdt v\u00e0 cho thu ho\u1ea1ch, kinh nghi\u1ec7m gi\u1eef n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho c\u00e2y tr\u1ed3ng tr\u00ean n\u00fai \u0111\u00e1, s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 l\u00e0m \u0111\u1ea5t th\u00edch h\u1ee3p, v.v.. N\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c c\u00f3 hai lo\u1ea1i: Lu\u00e2n canh v\u00e0 qu\u1ea3ng canh. V\u1ec1 th\u1eddi v\u1ee5: tr\u01b0\u1edbc kia tr\u1ed3ng \u0111\u1ed9c canh c\u00e2y ng\u00f4, sau n\u00e0y do \u00e1p d\u1ee5ng khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n t\u1eeb m\u1ed9t v\u1ee5 sang tr\u1ed3ng 2 &#8211; 3 v\u1ee5. Do \u0111\u1ea5t \u00edt, ch\u1ee7 y\u1ebfu canh t\u00e1c trong c\u00e1c h\u1ed1c \u0111\u00e1 n\u00ean \u0111\u1ed3ng b\u00e0o c\u00f3 k\u1ef9 thu\u1eadt th\u00e2m canh, xen canh kh\u00e1 cao: Trong m\u1ed9t n\u01b0\u01a1ng ng\u00f4 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ed3ng c\u1ea3 b\u00ed, d\u01b0a, \u0111\u1eadu \u0111\u1ed7.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; K\u1ef9 n\u0103ng ch\u1ecdn ch\u1ecdn l\u1ecdc v\u00e0 duy tr\u00ec s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng c\u00e1c gi\u1ed1ng c\u00e2y tr\u1ed3ng, kinh nghi\u1ec7m \u0111\u1ec3 gi\u1ed1ng qua c\u00e1c n\u0103m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u1ec7 th\u1ed1ng canh t\u00e1c tr\u00ean n\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb qu\u00e1 tr\u00ecnh m\u01b0u sinh d\u01b0\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n thi\u00ean nhi\u00ean kh\u1eafc nghi\u1ec7t t\u1ea1i cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n. Tr\u1ea3i qua h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m x\u1ebfp \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u1ea5t tr\u1ed3ng tr\u1ecdt, canh t\u00e1c tr\u00ean di\u1ec7n t\u00edch \u0111\u1ea5t tr\u1ed3ng h\u1eb9p gi\u1eefa r\u1eebng \u0111\u00e1 tr\u1eadp tr\u00f9ng. Ph\u00eda tr\u00ean l\u00e0 th\u1ebf, \u1edf d\u01b0\u1edbi l\u1edbp \u0111\u1ea5t to\u00e0n l\u00e0 \u0111\u00e1 l\u1ed5n nh\u1ed5n n\u00ean vi\u1ec7c c\u00e0y, c\u1ea5y r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n n\u01a1i \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 s\u00e1ng t\u1ea1o ra m\u1ed9t lo\u1ea1i l\u01b0\u1ee1i c\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 c\u00e0y tr\u00ean \u0111\u00e1. Nh\u1eefng l\u01b0\u1ee1i c\u00e0y v\u1edbi h\u00ecnh d\u00e1ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 th\u1ec3 \u201ctr\u01b0\u1eddn m\u00ecnh\u201d tr\u00ean \u0111\u00e1 ph\u1ee5c v\u1ee5 cho c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m n\u01b0\u01a1ng, r\u1eaby tr\u00ean v\u00f9ng \u0111\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n. Ng\u00f4, l\u00faa, \u0111\u1eadu tr\u1ed3ng tr\u00ean \u0111\u00e1, len l\u1ecfi b\u00e1m ch\u1eb7t v\u00e0o \u0111\u00e1 m\u00e0 ra b\u1eafp, k\u1ebft h\u1ea1t. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c M\u00f4ng c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c canh t\u00e1c ng\u00f4 r\u1ea5t \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc m\u00f9a m\u01b0a, h\u1ecd g\u00f9i nh\u1eefng g\u00f9i \u0111\u1ea5t b\u1ecf v\u00e0o c\u00e1c h\u1ed1c \u0111\u00e1 tr\u00ean n\u00fai v\u00e0 tra h\u1ea1t ng\u00f4, h\u1ea1t \u0111\u1eadu xu\u1ed1ng. Khi m\u01b0a xu\u1ed1ng, h\u1ea1t ng\u00f4 n\u1ea3y m\u1ea7m v\u00e0 sinh tr\u01b0\u1edfng, giao ph\u1ea5n v\u00e0 k\u1ebft h\u1ea1t v\u00e0 cho thu ho\u1ea1ch. C\u00f4ng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf di\u1ec5n ra li\u00ean t\u1ee5c h\u00e0ng n\u0103m nh\u1edd s\u1ef1 kh\u1ed5 c\u00f4ng v\u00e0 c\u1ea7n c\u00f9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh l\u00ean nh\u1eefng c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng tr\u00ean cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 nu\u00f4i s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p canh t\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ea1o nh\u01b0 x\u1ebfp \u0111\u00e1 t\u1ea1o ru\u1ed9ng b\u1eadc thang, canh t\u00e1c tr\u00ean h\u1ed1c \u0111\u00e1 (c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ed5 canh h\u1ed1c \u0111\u00e1), c\u00e0y tr\u00e2u, \u00edt d\u00f9ng ph\u00e2n h\u00f3a h\u1ecdc m\u00e0 d\u00f9ng ph\u00e2n chu\u1ed3ng, d\u1ef1a v\u00e0o n\u01b0\u1edbc tr\u1eddi, xen canh (ng\u00f4, \u0111\u1eadu \u0111\u1ed7, b\u00ed \u0111\u1ecf, tam gi\u00e1c m\u1ea1ch\u2026), nh\u00ecn c\u00e2y \u0111\u1ec3 gieo h\u1ea1t (gieo ng\u00f4 khi hoa \u0111\u00e0o n\u1edf), nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p canh t\u00e1c n\u00e0y \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 v\u00e0 r\u1ea5t th\u00edch h\u1ee3p \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o an ninh l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng gi\u1ed1ng c\u00e2y tr\u1ed3ng b\u1ea3n \u0111\u1ecba \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i t\u1eeb \u00f4ng cha \u0111\u00e3 th\u00edch nghi v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u1eafc nghi\u1ec7t v\u00e0 ch\u1ed1ng ch\u1ecbu s\u00e2u b\u1ec7nh. C\u00e2y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 ng\u00f4 v\u1edbi ch\u1ee7ng lo\u1ea1i gi\u1ed1ng r\u1ea5t \u0111a d\u1ea1ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>(4) H\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p \u1edf Cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n c\u00f3 c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 n\u00f4ng nghi\u1ec7p<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tr\u00ean Cao nguy\u00ean \u0110\u1ed3ng V\u0103n c\u00f3 s\u1ef1 phong ph\u00fa c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u1ee7a 17 d\u00e2n t\u1ed9c anh em c\u00f9ng sinh s\u1ed1ng, m\u1ed7i m\u1ed9t nh\u00f3m d\u00e2n t\u1ed9c l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u00e0 t\u1eadp qu\u00e1n v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 sinh k\u1ebf kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; V\u0103n h\u00f3a, t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ea3n xu\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p, c\u00e1c nghi l\u1ec5 tr\u01b0\u1edbc trong v\u00e0 sau m\u00f9a gieo tr\u1ed3ng. Ng\u01b0\u1eddi Dao c\u00f3 c\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i nh\u01b0: l\u1ec5 h\u1ed9i c\u1ea7u m\u00f9a c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Dao, l\u1ec5 c\u1ea5p s\u1eafc; ng\u01b0\u1eddi T\u00e0y c\u00f3 c\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i \u201cG\u1ecdi tr\u0103ng\u201d, l\u1ec5 treo c\u00e0y b\u1eeba, l\u1ec5 \u0103n l\u00faa m\u1edbi, l\u1ec5 h\u1ed9i L\u1ed3ng T\u1ed3ng, l\u1ec5 h\u1ed9i c\u1ea7u y\u00ean v\u00e0o r\u1eb1m th\u00e1ng gi\u00eang, l\u1ec5 xu\u1ed1ng \u0111\u1ed3ng; L\u1ec5 c\u00fang r\u1eebng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi N\u00f9ng; L\u1ec5 h\u1ed9i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi L\u00f4 L\u00f4, ng\u01b0\u1eddi Gi\u00e1y, v.v.. Trong c\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i c\u00f3 c\u00e1c b\u00e0i h\u00e1t, \u0111i\u1ec7u h\u00f2, \u0111i\u1ec7u v\u00ed, h\u00e1t g\u1ecdi t\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n, v\u00ed d\u1ee5: H\u00e1t giao duy\u00ean c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi M\u00f4ng v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi\u00a0 Dao, H\u00e1t Ph\u01b0\u01a1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi N\u00f9ng, H\u00e1t Coi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi T\u00e0y, v.v\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; V\u0103n h\u00f3a b\u1ea3o qu\u1ea3n ch\u1ebf bi\u1ebfn c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m n\u00f4ng nghi\u1ec7p h\u1ecd l\u00e0m ra v\u00ed d\u1ee5 ch\u1ebf bi\u1ebfn c\u00e1c lo\u1ea1i b\u00e1nh ng\u00f4, x\u00f4i ng\u00f4, m\u00e8n m\u00e9n, r\u01b0\u1ee3u ng\u00f4, b\u00e1nh tam gi\u00e1c m\u1ea1ch, v.v..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ngo\u00e0i v\u0103n h\u00f3a t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, c\u00f2n c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i d\u00e2n gian kh\u00e1c nh\u01b0: H\u1ed9i L\u00e0ng \u0110\u00e1n \u1edf Qu\u1ea3n B\u1ea1, Ch\u1ee3 t\u00ecnh Kh\u00e2u Vai \u1edf M\u00e8o V\u1ea1c, H\u1ed9i \u0111ua c\u00e1 \u1edf Y\u00ean Minh, v.v.. C\u00e1c ch\u1ee3 phi\u00ean v\u00f9ng cao 1 tu\u1ea7n m\u1edf 1 phi\u00ean ho\u1eb7c 1 th\u00e1ng c\u00f3 1 phi\u00ean,\u2026 c\u0169ng l\u00e0 nh\u1eefng n\u00e9t v\u0103n h\u00f3a g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi s\u1ea3n xu\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p, \u1edf \u0111\u00f3 c\u00f3 s\u1ef1 giao l\u01b0u v\u0103n h\u00f3a, s\u1ea3n v\u1eadt n\u00f4ng nghi\u1ec7p mang \u0111\u1eadm n\u00e9t v\u00f9ng cao nguy\u00ean \u0111\u00e1.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; S\u1ea3n xu\u1ea5t th\u1ee7 c\u00f4ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 kh\u00e1 cao nh\u01b0 d\u1ec7t, \u0111an l\u00e1t, l\u00e0m \u0111\u1ed3 g\u1ed7, r\u00e8n \u0111\u00fac&#8230; \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t ng\u01b0\u1eddi M\u00f4ng c\u00f3 truy\u1ec1n th\u1ed1ng tr\u1ed3ng c\u00e2y lanh \u0111\u1ec3 l\u1ea5y s\u1ee3i d\u1ec7t v\u1ea3i, t\u1eeb bao \u0111\u1eddi nay ng\u01b0\u1eddi con g\u00e1i M\u00f4ng t\u1eeb l\u00fac c\u00f2n nh\u1ecf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y v\u1ec1 ngh\u1ec1 l\u00e0m s\u1ee3i, d\u1ec7t v\u1ea3i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>(5) H\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p \u1edf Cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n c\u00f3 c\u1ea3nh quan n\u1ed5i b\u1eadt, n\u00e9t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng v\u1ec1 qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i nguy\u00ean \u0111\u1ea5t v\u00e0 n\u01b0\u1edbc<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ecba h\u00ecnh ph\u1ee9c t\u1ea1p, kh\u00ed h\u1eadu kh\u1eafc nghi\u1ec7t g\u00e2y r\u1ea5t nhi\u1ec1u tr\u1edf ng\u1ea1i cho s\u1ea3n xu\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a c\u01b0 d\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ecba t\u1ea1i Cao nguy\u00ean \u0111\u00e1, tuy nhi\u00ean n\u00f3 l\u1ea1i t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t c\u1ea3nh quan, m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, v\u1edbi nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng quanh co men theo nh\u1eefng d\u00e3y n\u00fai \u0111\u00e1 tai m\u00e8o h\u00f9ng v\u0129, (c\u00e1c d\u00e3y n\u00fai \u0111\u00e1 tai m\u00e8o h\u00f9ng v\u0129 v\u00e0 c\u00e1c hang \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e1) r\u1ea5t c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb cho du l\u1ecbch v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ecba danh nh\u01b0 n\u00fai \u0111\u00f4i, c\u1ed5ng tr\u1eddi Qu\u1ea3n B\u1ea1, c\u1ed5ng th\u00e0nh C\u00e1n T\u1ef7, d\u1ed1c b\u1ea3n B\u1eafc Sum, hang Ph\u1ed1 M\u1ef7, r\u1eebng sinh th\u00e1i Ba Ti\u00ean, mi\u1ec1n \u0111\u00e1 x\u00e3 Quy\u1ebft Ti\u1ebfn; Dinh nh\u00e0 V\u01b0\u01a1ng, C\u1ed9t c\u1edd L\u0169ng C\u00fa, \u0111\u1ec9nh M\u00e3 P\u00ec L\u00e8ng v\u00e0 b\u00ean d\u01b0\u1edbi l\u00e0 s\u00f4ng Nho Qu\u1ebf, c\u00f3 nh\u1eefng th\u1eafng c\u1ea3nh t\u1ef1 nhi\u00ean h\u1ebft s\u1ee9c qu\u00fd gi\u00e1 nh\u01b0 v\u01b0\u1eddn hoa \u0111\u00e1 Kh\u00e2u Vai, v\u01b0\u1eddn th\u00fa \u0111\u00e1 L\u0169ng P\u00f9ng v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng hang \u0111\u1ed9ng kh\u00e1 d\u00e0y \u0111\u1eb7c v\u1edbi 37 c\u00e1i. K\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a nhi\u1ec1u s\u1eafc th\u00e1i c\u1ee7a 17 d\u00e2n t\u1ed9c, t\u1ea1o n\u00ean s\u1ef1 h\u1ea5p d\u1eabn cho du kh\u00e1ch.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u1ea3nh quan n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ec7 canh t\u00e1c tr\u00ean cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u01b0\u01a1ng x\u1ebfp \u0111\u00e1 tr\u00ean nh\u1eefng s\u01b0\u1eddn n\u00fai d\u1ed1c \u0111\u1ee9ng cheo leo, nh\u1eefng c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng h\u1ed1c \u0111\u00e1 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m, c\u00e1c b\u1ec3 n\u01b0\u1edbc treo t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 nh\u00e2n t\u1ea1o \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p n\u01b0\u1edbc cho c\u00e2y tr\u1ed3ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u1eefng h\u00e0ng r\u00e0o \u0111\u00e1 nh\u1eefng n\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1 quanh nh\u00e0, nh\u00e0 t\u1ea1o cho nh\u1eefng ng\u00f4i nh\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00e2y m\u1ed9t n\u00e9t ki\u1ebfn tr\u00fac \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, \u0111\u1ec3 \u0111\u1eafp \u0111\u00e1 th\u00e0nh t\u01b0\u1eddng r\u00e0o ch\u1ed1ng x\u00f3i m\u00f2n, \u0111\u00e1 gi\u1eef \u0111\u1ea5t, gi\u1eef n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 l\u00e0m ru\u1ed9ng b\u1eadc thang. Chu\u1ed3ng nu\u00f4i nh\u1ed1t gia s\u00fac b\u00ean nh\u1eefng v\u00e1ch \u0111\u00e1 cheo leo.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>III. NH\u1eeeNG Y\u1ebeU T\u1ed0 T\u00c1C \u0110\u1ed8NG \u0110\u1ebeN H\u1ec6 TH\u1ed0NG CANH T\u00c1C TRUY\u1ec0N TH\u1ed0NG TR\u00caN CAO NGUY\u00caN \u0110\u00c1 \u0110\u1ed2NG V\u0102N<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>1. Nh\u1eefng tr\u1edf ng\u1ea1i v\u00e0 th\u00e1ch th\u1ee9c<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u0103m 2010 cao nguy\u00ean \u0111\u00e1 \u0110\u1ed3ng V\u0103n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c UNESCO c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 c\u00f4ng vi\u00ean \u0111\u1ecba ch\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh ph\u1ee7 quan t\u00e2m x\u00e2y d\u1ef1ng k\u1ebf ho\u1ea1ch b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t huy c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ph\u00e1t tri\u1ec3n du l\u1ecbch. Tuy nhi\u00ean \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m m\u1ea5t c\u00e2n b\u1eb1ng v\u00e0 ph\u00e1 v\u1ee1 h\u1ec7 sinh th\u00e1i canh t\u00e1c n\u00f4ng nghi\u1ec7p truy\u1ec1n th\u1ed1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng, to\u00e0n di\u1ec7n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; S\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u1eabn thi\u1ebfu v\u00e0 t\u1ef7 l\u1ec7 \u0111\u00f3i ngh\u00e8o v\u1eabn c\u00f2n cao, l\u00fd do ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m tr\u1ed3ng tr\u1ecdt ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho \u00be nhu c\u1ea7u. N\u1ebfu c\u00f3 s\u1ef1 th\u00e2m nh\u1eadp \u1ed3 \u1ea1t c\u1ee7a c\u00e1c gi\u1ed1ng m\u1edbi, ti\u1ebfn b\u1ed9 k\u1ef9 thu\u1eadt do giao l\u01b0u, giao th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 du l\u1ecbch th\u00ec s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn nguy c\u01a1 ph\u00e1 v\u1ee1 s\u1ef1 b\u1ec1n v\u1eefng c\u1ee7a h\u1ec7 canh t\u00e1c n\u00f4ng nghi\u1ec7p truy\u1ec1n th\u1ed1ng, c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; S\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng c\u00e1c gi\u1ed1ng c\u00e2y b\u1ea3n \u0111\u1ecba (ng\u00f4, l\u00faa n\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1eadu \u0111\u1ed7) s\u1ebd b\u1ecb suy gi\u1ea3m do s\u1ef1 x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0 th\u1ebf ch\u1ed7 c\u1ee7a nh\u1eefng gi\u1ed1ng m\u1edbi n\u0103ng su\u1ea5t cao nh\u01b0ng k\u00e9m th\u00edch nghi ch\u01b0a b\u1ed9c l\u1ed9 y\u1ebfu \u0111i\u1ec3m trong 1, 2 v\u1ee5 tr\u1ed3ng tr\u1ecdt \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c canh t\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng s\u1ebd mai m\u1ed9t (tr\u1ed3ng tr\u1ecdt tr\u00ean h\u1ed1c \u0111\u00e1, canh t\u00e1c tr\u00ean \u0111\u1ea5t xen k\u1eb9t trong n\u00fai \u0111\u00e1) n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u1ee5c h\u1ed3i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n ph\u00f9 h\u1ee3p.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Gi\u00e1 tr\u1ecb kinh t\u1ebf c\u1ee7a canh t\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng th\u01b0\u1eddng th\u1ea5p k\u00e9m. S\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u1ea7u v\u00e0o v\u00e0 \u0111\u1ea7u ra c\u1ee7a s\u1ea3n ph\u1ea9m truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u0169ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn canh t\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng, v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0: th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng cho s\u1ea3n ph\u1ea9m n\u00f4ng nghi\u1ec7p truy\u1ec1n th\u1ed1ng kh\u00f4ng t\u1ed1t.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng lao \u0111\u1ed9ng s\u1ebd chuy\u1ec3n sang l\u00e0m c\u00e1c d\u1ecbch v\u1ee5 ph\u1ee5c v\u1ee5 du l\u1ecbch th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, th\u1eadm ch\u00ed r\u1eddi b\u1ecf qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng \u0111i l\u00e0m \u0103n n\u01a1i kh\u00e1c s\u1ebd t\u0103ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; S\u1ef1 th\u1edd \u01a1 kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u00e0 GIAHS c\u1ee7a gi\u1edbi tr\u1ebb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>2. Nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n c\u01a1 b\u1ea3n<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00f3 nhi\u1ec1u nguy\u00ean nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda \u0111\u1ebfn \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc v\u00e0 h\u1ec7 sinh th\u00e1i n\u00f4ng nghi\u1ec7p truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u1edf tr\u00ean. Tuy nhi\u00ean, d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n quan tr\u1ecdng m\u00e0 s\u1ebd c\u1ea7n c\u00f3 gi\u1ea3i ph\u00e1p gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m cho GIAHS \u0111\u01b0\u1ee3c duy tr\u00ec v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ngh\u00e8o \u0111\u00f3i v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c h\u1ea1n ch\u1ebf: Ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ef1a ch\u1ecdn n\u00e0o kh\u00e1c l\u00e0 s\u1ed1ng d\u1ef1a v\u00e0o v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean thi\u00ean nhi\u00ean xung quanh h\u1ecd \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec sinh k\u1ebf. V\u00ec v\u1eady, ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng ph\u1ea3i t\u1ea1o ra sinh k\u1ebf th\u1ef1c t\u1ebf cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00f3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; S\u1eed d\u1ee5ng kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p c\u00e1c ngu\u1ed3n l\u1ef1c \u1edf c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 c\u00e1c c\u1ea5p x\u00e3, huy\u1ec7n, t\u1ec9nh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; C\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch v\u00e0 bi\u1ec7n ph\u00e1p khuy\u1ebfn kh\u00edch ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng c\u00f2n h\u1ea1n ch\u1ebf.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Thi\u1ebfu c\u00e1c ngu\u1ed3n l\u1ef1c x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00ednh s\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u00e0i nguy\u00ean c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u1ea5p t\u1ec9nh v\u00e0 qu\u1ed1c gia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"text-align: justify;\">\n<td colspan=\"2\">TS. Ph\u1ea1m H\u00f9ng C\u01b0\u01a1ng<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 h\u1ec7 sinh th\u00e1i \u0111a d\u1ea1ng v\u1edbi nhi\u1ec1u h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng n\u1ed5i b\u1eadt,<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":213,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[29],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/212"}],"collection":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=212"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/212\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":214,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/212\/revisions\/214"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/213"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}