



{"id":2934,"date":"2020-12-21T09:36:28","date_gmt":"2020-12-21T02:36:28","guid":{"rendered":"http:\/\/prc.org.vn\/?p=2934"},"modified":"2021-11-19T16:45:09","modified_gmt":"2021-11-19T09:45:09","slug":"lua-ma-nguon-gene-quy-o-dong-thap-muoi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prc.org.vn\/?p=2934","title":{"rendered":"L\u00faa ma &#8211; ngu\u1ed3n gene qu\u00fd \u1edf \u0110\u1ed3ng Th\u00e1p M\u01b0\u1eddi"},"content":{"rendered":"\n<p>H\u01a1n 800 ha l\u00faa ma, lo\u1ea1i l\u00faa d\u1ea1i th\u00e2n v\u01b0\u01a1n d\u00e0i theo n\u01b0\u1edbc l\u0169 v\u00e0 ch\u1ec9 tr\u1ed5 b\u00f4ng v\u1ec1 \u0111\u00eam \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n gi\u1ed1ng, b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1ea1i \u0110\u1ed3ng Th\u00e1p M\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0a gi\u1eefa th\u00e1ng 11, chi\u1ebfc xe \u0111i\u1ec7n t\u1eeb Khu du l\u1ecbch Tr\u00e0m Chim (huy\u1ec7n Tam N\u00f4ng, \u0110\u1ed3ng Th\u00e1p) ch\u1ea1y kho\u1ea3ng 5 km, \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m trung chuy\u1ec3n, kh\u00e1ch ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111i b\u1eb1ng t\u1eafc r\u00e1ng th\u00eam 6 km n\u1eefa \u0111\u1ec3 v\u00e0o v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a m\u1ed9t lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt hoang d\u00e3 huy\u1ec1n tho\u1ea1i \u1edf \u0110\u1ed3ng Th\u00e1p M\u01b0\u1eddi: l\u00faa ma.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DJI-0845-JPG-1145-1607956932-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2935\" srcset=\"https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DJI-0845-JPG-1145-1607956932-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DJI-0845-JPG-1145-1607956932-300x169.jpg 300w, https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DJI-0845-JPG-1145-1607956932-768x432.jpg 768w, https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DJI-0845-JPG-1145-1607956932.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption> M\u1ed9t g\u00f3c ti\u1ec3u khu A1, V\u01b0\u1eddn qu\u1ed1c gia Tr\u00e0m Chim (\u0110\u1ed3ng Th\u00e1p), n\u01a1i c\u00f3 c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng l\u00faa ma r\u1ed9ng h\u00e0ng tr\u0103m ha. \u1ea2nh:<em>&nbsp;Ho\u00e0ng Nam<\/em> <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Nh\u00ecn t\u1eeb ch\u00f2i canh ti\u1ec3u khu A1, c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng l\u00faa ma hi\u1ec7n ra xanh r\u00ec ph\u00eda xa, tr\u1ea3i d\u00e0i b\u1ea5t t\u1eadn \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tr\u0103m ha. \u1ede nh\u1eefng v\u1ea1t l\u00faa m\u1ecdc r\u1ea3i r\u00e1c d\u1ecdc b\u1edd s\u00f4ng, c\u00e2y l\u00faa ma \u0111ang v\u00e0o m\u00f9a tr\u1ed5 b\u00f4ng tho\u1ea1t nh\u00ecn kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec c\u1ecf d\u1ea1i. Nh\u01b0ng nh\u1eefng c\u00e1i b\u00f4ng m\u00e0u v\u00e0ng xanh, cu\u1ed1i c\u00e1c h\u1ea1t l\u00faa nh\u1ecf, d\u1eb9t l\u00e0 c\u00e1i \u0111u\u00f4i m\u00e0u t\u00edm d\u00e0i, t\u1ef1a nh\u1eefng chi\u1ebfc ch\u00f4ng nh\u1ecdn \u0111\u00e2m tua t\u1ee7a l\u00ean n\u1ec1n tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;V\u00e0o m\u00f9a l\u0169, khi n\u01b0\u1edbc d\u00e2ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, c\u00e2y l\u00faa m\u1ecdc theo \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, nh\u1eefng n\u0103m l\u0169 l\u1edbn, n\u00f3 v\u01b0\u01a1n d\u00e0i \u0111\u1ebfn 3-4 m l\u00e0 chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng&#8221;, \u00f4ng Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng Minh H\u1ea3i &#8211; Tr\u01b0\u1edfng ph\u00f2ng Khoa h\u1ecdc v\u00e0 H\u1ee3p t\u00e1c Qu\u1ed1c t\u1ebf, V\u01b0\u1eddn qu\u1ed1c gia Tr\u00e0m Chim n\u00f3i.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u01b0\u1eddn qu\u1ed1c gia r\u1ed9ng 7.500 ha v\u1edbi 230 lo\u00e0i chim, 130 lo\u00e0i c\u00e1, 130 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c chia l\u00e0m 5 ti\u1ec3u khu, t\u1eeb A1 \u0111\u1ebfn A5. 8 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, n\u01a1i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 khu Ramsar (khu b\u1ea3o t\u1ed3n ng\u1eadp n\u01b0\u1edbc) th\u1ee9 2.000 c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 th\u1ee9 4 c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. Ngo\u00e0i nh\u1eefng c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng n\u0103n &#8211; b\u00e3i ki\u1ebfm \u0103n c\u1ee7a&nbsp;<a href=\"https:\/\/vnexpress.net\/seu-dau-do-khong-ve-tram-chim-4202936.html\">s<\/a><a href=\"https:\/\/vnexpress.net\/seu-dau-do-khong-ve-tram-chim-4202936.html\">\u1ebfu \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecf<\/a>, \u0111\u1ed3ng l\u00faa ma l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng lo\u00e0i qu\u00fd hi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ea1i \u0111\u00e2y b\u1edfi nh\u1eefng \u0111\u1eb7c t\u00ednh &#8220;c\u00f3 m\u1ed9t kh\u00f4ng hai&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo \u00f4ng H\u1ea3i, m\u00f9a l\u00faa ma tr\u1ed5 t\u1eeb th\u00e1ng 10 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 12, \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c bi\u1ec7t so v\u1edbi c\u00e1c lo\u00e0i l\u00faa kh\u00e1c l\u00e0 h\u1ea1t ch\u1ec9 ch\u00edn v\u1ec1 \u0111\u00eam. B\u00f4ng l\u00faa ch\u00edn chuy\u1ec3n d\u1ea7n t\u1eeb m\u00e0u xanh sang v\u00e0ng, khi ch\u1eafc h\u1ea1t m\u00e0u \u0111en, m\u1ed7i \u0111\u00eam ch\u1ec9 ch\u00edn v\u00e0i h\u1ea1t v\u00e0 s\u1ebd r\u1ee5ng ngay khi g\u1eb7p \u00e1nh s\u00e1ng m\u1eb7t tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u01a1n 30 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, do vi\u1ec7c canh t\u00e1c n\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u00f2n ch\u01b0a m\u1edf r\u1ed9ng, khu v\u1ef1c quanh V\u01b0\u1eddn qu\u1ed1c gia Tr\u00e0m Chim c\u00f3 \u0111\u1ebfn 1.500 ha l\u00faa ma. Nh\u1eefng n\u0103m l\u0169 l\u1edbn, ph\u1ea7n l\u1edbn th\u1ef1c v\u1eadt \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00e2y l\u00faa ma v\u00ec v\u1eady tr\u1edf th\u00e0nh ngu\u1ed3n th\u1ee9c \u0103n ch\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i chim.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng n\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ch\u00ednh nu\u00f4i l\u1edbn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n v\u00f9ng b\u01b0ng bi\u1ec1n m\u1ed9t th\u1eddi. &#8220;H\u1ed3i \u0111\u00f3 ai n\u1ea5u c\u01a1m g\u1ea1o l\u00faa ma, trong nh\u00e0 m\u1edf n\u1eafp n\u1ed3i, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ee9ng tu\u1ed1t d\u01b0\u1edbi b\u1edd s\u00f4ng c\u0169ng ng\u1eedi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9i th\u01a1m n\u1ee9c m\u0169i, b\u1ee5ng s\u00f4i c\u1ed3n c\u00e0o&#8221;, b\u00e0 Hai S\u00e2u, x\u00e3 Ph\u00fa \u0110\u1ee9c, huy\u1ec7n Tam N\u00f4ng, b\u1ed3i h\u1ed3i nh\u1edb l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong k\u00fd \u1ee9c c\u1ee7a b\u00e0 l\u00e3o 68 tu\u1ed5i, c\u00e2y l\u00faa ma \u0111\u00e3 g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n x\u1ee9 n\u00e0y t\u1eeb th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc th\u1ed1ng nh\u1ea5t, d\u00e2n c\u01b0 c\u00f2n th\u01b0a th\u1edbt.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1eddi \u0111\u00f3, ngo\u00e0i tr\u1ed3ng l\u00faa m\u00f9a n\u0103ng su\u1ea5t b\u1ea5p b\u00eanh, \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 9, khi gi\u00f3 b\u1ea5c b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u1ed5i lai rai, t\u1ea7m 4h khuya, nh\u00e0 n\u00e0o \u0111\u00f4ng con trai \u0111\u1ec1u chu\u1ea9n b\u1ecb d\u1ee5ng c\u1ee5 \u0111i g\u1eb7t l\u00faa ma. G\u1ecdi l\u00e0 g\u1eb7t nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng li\u1ec1m c\u1eaft nh\u01b0 l\u00faa th\u01b0\u1eddng, m\u00e0 d\u00f9ng m\u00ea b\u1ed3 (\u0111an t\u1eeb nh\u1eefng thanh tre) cao m\u1ed9t m\u00e9t, d\u00e0i hai m\u00e9t \u0111\u1eb7t gi\u1eefa xu\u1ed3ng. Th\u1ee3 g\u1eb7t d\u00f9ng ba thanh tre d\u00e0i g\u1ea7n b\u1eb1ng chi\u1ebfc xu\u1ed3ng, m\u1ed9t thanh c\u1eafm tr\u01b0\u1edbc m\u0169i, \u0111\u1ea7u bu\u1ed9c hai s\u1ee3i d\u00e2y g\u1eafn v\u1edbi \u0111\u1ea7u hai thanh tre hai b\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Khi xu\u1ed3ng v\u00e0o ru\u1ed9ng l\u00faa ma ch\u00edn, ng\u01b0\u1eddi sau l\u00e1i d\u00f9ng s\u00e0o tre ch\u1ed1ng, ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc m\u0169i ra s\u1ee9c k\u00e9o hai thanh tre xu\u1ed1ng, \u0111\u1eadp m\u1ea1nh t\u1eeb ngo\u00e0i v\u00e0o xu\u1ed3ng. B\u00f4ng l\u00faa b\u1ecb va \u0111\u1eadp, h\u1ea1t r\u1ee5ng tr\u00fang ph\u1ea3i m\u00ea b\u1ed3 ch\u1eafn gi\u1eef, r\u1edbt v\u00f4 xu\u1ed3ng.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"579\" src=\"https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DSC0245-JPG-2775-1607956933-1024x579.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2936\" srcset=\"https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DSC0245-JPG-2775-1607956933-1024x579.jpg 1024w, https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DSC0245-JPG-2775-1607956933-300x170.jpg 300w, https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DSC0245-JPG-2775-1607956933-768x435.jpg 768w, https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DSC0245-JPG-2775-1607956933.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption> C\u00e1nh \u0111\u1ed3ng l\u00faa ma 30 ha \u1edf L\u00e1ng Sen v\u00e0o m\u00f9a tr\u1ed5 b\u00f4ng gi\u1eefa th\u00e1ng 11, ph\u00eda sau l\u00e0 nh\u00e2n vi\u00ean khu b\u1ea3o t\u1ed3n ch\u1ed1ng xu\u1ed3ng ki\u1ec3m tra m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc. \u1ea2nh:&nbsp;<em>Ho\u00e0ng Nam<\/em> <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>B\u00e0 Hai S\u00e2u b\u1ea3o, c\u00f3 b\u1eefa g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng l\u00faa d\u00e0y \u0111\u1eb7c, nh\u00ecn t\u1eeb xa h\u1ea1t ch\u00edn \u0111en nh\u01b0 t\u1ed5 ong ru\u1ed3i, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed1ng xu\u1ed3ng r\u1ea5t nhanh m\u1ec7t. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eadp l\u00faa d\u00f9 c\u00f3 thanh tre c\u1eafm \u1edf m\u0169i c\u00f3 ch\u1ee9c n\u0103ng tr\u1ee3 l\u1ef1c c\u0169ng d\u1ec5 m\u1ecfi tay. V\u00ec v\u1eady, khi \u0111u\u1ed1i s\u1ee9c, hai ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd th\u1ebf ch\u1ed7 cho nhau. Th\u1eddi \u0111\u00f3, m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh 5-6 con trai, b\u00ecnh qu\u00e2n ba chi\u1ebfc xu\u1ed3ng, m\u1ed7i ng\u00e0y thu ho\u1ea1ch 5-6 gi\u1ea1 l\u00faa, n\u1eeda th\u00e1ng ki\u1ebfm h\u01a1n 100 gi\u1ea1 l\u00e0 chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng t\u00ecnh. L\u1ed9c tr\u1eddi cho n\u00ean d\u00e2n gian c\u00f2n g\u1ecdi l\u00faa ma l\u00e0 l\u00faa tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00faa g\u1eb7t xong, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111em v\u1ec1 ng\u00e2m n\u01b0\u1edbc m\u1ed9t \u0111\u00eam cho r\u1ee5ng h\u1ebft \u0111u\u00f4i, sau \u0111\u00f3 s\u1ebd ph\u01a1i, gi\u00e3 g\u1ea1o. H\u1ea1t g\u1ea1o l\u00faa ma nh\u1ecf h\u01a1n h\u1ea1t g\u1ea1o th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, d\u00e0i, th\u01a1m, d\u1ebbo, ngo\u00e0i n\u1ea5u c\u01a1m c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ea5u ch\u00e1o, l\u00e0m b\u00e1nh \u0111\u00fac.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1ch Tr\u00e0m Chim h\u01a1n 40 km, gi\u1eefa tr\u01b0a chi\u1ebfc m\u00e1y x\u00fac v\u1eabn nh\u1ea3 kh\u00f3i \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n d\u1ecdc b\u1edd k\u00eanh n\u1ed9i \u0111\u1ed3ng t\u1ea1i ti\u1ec3u khu 12, Khu b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111\u1ea5t ng\u1eadp n\u01b0\u1edbc L\u00e1ng Sen (huy\u1ec7n T\u00e2n H\u01b0ng, Long An). \u0110\u00e2y l\u00e0 khu Ramsar th\u1ee9 7 c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 th\u1ee9 2.227 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. N\u01a1i n\u00e0y r\u1ed9ng 1.500 ha, chia l\u00e0m 12 ti\u1ec3u khu v\u1edbi 156 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt hoang d\u00e3 c\u00f9ng 149 lo\u00e0i chim, th\u00fa, c\u00e1&#8230; H\u00e0ng ch\u1ee5c n\u0103m qua, n\u01a1i n\u00e0y c\u0169ng nh\u00e2n gi\u1ed1ng, b\u1ea3o t\u1ed3n c\u00e2y l\u00faa ma v\u1edbi quy m\u00f4 30 ha. To\u00e0n b\u1ed9 di\u1ec7n t\u00edch n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u do c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean trung t\u00e2m nh\u00e2n gi\u1ed1ng t\u1eebng b\u1ee5i r\u1ed3i c\u1ea5y gi\u1eb7m qua c\u00e1c n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m nay l\u0169 nh\u1ecf, h\u1ec7 th\u1ed1ng k\u00eanh trong khu b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111\u01b0\u1ee3c tranh th\u1ee7 n\u1ea1o v\u00e9t, be b\u1edd \u0111\u1ec3 ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc v\u00e0o. Trong khi chi\u1ebfc m\u00e1y x\u00fac \u0111ang \u00ec \u1ea7m ch\u1ea1y, ph\u00eda b\u00ean kia con k\u00eanh, gi\u1eefa c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng l\u00faa ma vang ti\u1ebfng k\u00eau &#8220;te te&#8221; c\u1ee7a b\u1ea7y tr\u00edch h\u00e0ng tr\u0103m con. L\u00fac d\u00f9ng m\u1ecf x\u00e9 ph\u1ea7n c\u1ee9ng c\u1ee7a th\u00e2n l\u00faa \u0111an t\u1ed5, ch\u00fang kh\u00f4ng qu\u00ean th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c ph\u1ea7n l\u00f5i tr\u1eafng c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Trung t\u00e2m ch\u1ec9 l\u00e0m nhi\u1ec7m v\u1ee5 nh\u00e2n gi\u1ed1ng, c\u00f2n thu ho\u1ea1ch l\u00faa \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ee3 g\u1eb7t kh\u00e1c lo&#8221;, nh\u00e2n vi\u00ean khu b\u1ea3o t\u1ed3n gi\u1ecdng h\u00f3m h\u1ec9nh, ch\u1ec9 tay v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00e0n chim s\u1ebb, cu g\u00e1y \u0111\u00f4ng ngh\u1ecbt \u0111ang s\u00e0 xu\u1ed1ng \u0103n h\u1ea1t l\u00faa ch\u00edn.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng h\u1ea1t l\u00faa ch\u00edn chim \u0103n kh\u00f4ng k\u1ecbp r\u01a1i xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u1ecb b\u1ecf ph\u00ed, l\u00e0 m\u00f3n kho\u00e1i kh\u1ea9u v\u1edbi b\u1ea7y c\u00e1 r\u00f4. C\u00f2n nh\u1eefng h\u1ea1t l\u00faa c\u00e1 b\u1ecf qua s\u1ebd v\u00f9i d\u01b0\u1edbi l\u1edbp b\u00f9n, m\u00f9a kh\u00f4 \u0111\u1ebfn ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u00e1i sinh. C\u00e1ch 2-3 n\u0103m, v\u00e0o m\u00f9a kh\u00f4 c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u1ed1t \u0111\u1ec3 d\u1ecdn s\u1ea1ch l\u1edbp th\u1ef1c b\u00ec, gi\u00fap c\u00e2y l\u00faa ma ti\u1ebfp t\u1ee5c sinh s\u00f4i. B\u00ecnh qu\u00e2n t\u1eeb m\u1ed9t \u0111\u1ebfn hai n\u0103m, c\u00e1c chuy\u00ean gia Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u1ebfn L\u00e1ng Sen \u0111\u1ec3 thu th\u1eadp ngu\u1ed3n gene l\u00faa ma \u0111em v\u1ec1 nghi\u00ean c\u1ee9u.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea3 l\u1eddi&nbsp;<em>VnExpress<\/em>, Ph\u00f3 gi\u00e1o s\u01b0, Ti\u1ebfn s\u0129 V\u00f5 C\u00f4ng Th\u00e0nh, nguy\u00ean Tr\u01b0\u1edfng B\u1ed9 m\u00f4n Di truy\u1ec1n gi\u1ed1ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p thu\u1ed9c Khoa N\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 Sinh h\u1ecdc \u1ee9ng d\u1ee5ng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc C\u1ea7n Th\u01a1 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh, c\u00e2y l\u00faa ma mang gene th\u00edch nghi v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ph\u00e8n, kh\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e2u b\u1ec7nh. Trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng nh\u01b0 hi\u1ec7n nay, ngu\u1ed3n gene n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 lai t\u1ea1o ra gi\u1ed1ng m\u1edbi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00edch nghi cao. Nhi\u1ec1u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1c chuy\u00ean gia t\u1eeb Vi\u1ec7n l\u00faa \u0110\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long \u0111\u00e3 lai t\u1ea1o th\u00e0nh c\u00f4ng gi\u1eefa l\u00faa ma v\u00e0 IR 64, cho ra gi\u1ed1ng OM 4900.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo Ph\u00f3 gi\u00e1o s\u01b0, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec3 s\u1ea3n xu\u1ea5t ch\u1ed1ng \u0111\u00f3i c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 l\u1ef1a ch\u1ecdn gi\u1ed1ng m\u1edbi n\u0103ng su\u1ea5t cao. Th\u1eddi gian \u0111\u1ea7u, c\u00e1c gi\u1ed1ng n\u00e0y \u00edt s\u00e2u b\u1ec7nh, tuy nhi\u00ean, do canh t\u00e1c li\u00ean t\u1ee5c 2 \u0111\u1ebfn 3 v\u1ee5 trong n\u0103m, sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i cho ngh\u1ec1 n\u00f4ng. \u00d4ng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t n\u00ean tr\u1edf l\u1ea1i ki\u1ec3u tr\u1ed3ng l\u00faa m\u00f9a nh\u01b0 x\u01b0a, nh\u01b0ng c\u1ea7n ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ea3i ti\u1ebfn theo h\u01b0\u1edbng ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u00ecn v\u1ec1 c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng l\u00faa ma \u0111ang tr\u1ed5 b\u00f4ng, b\u00e0 Hai S\u00e2u b\u1ea3o r\u1eb1ng thu\u1edf b\u00e0 c\u00f2n con n\u00edt, g\u1eb7p nh\u1eefng n\u0103m gi\u1eb7c gi\u00e3 \u0111\u00f3i k\u00e9m, s\u1ed1ng s\u00f3t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 nh\u1edd c\u00e2y l\u00faa ma. Nh\u1eefng n\u0103m sau 1975, b\u00e0 c\u00f3 ch\u1ed3ng, sinh con, h\u1ea1t l\u00faa ma ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh. Sau h\u01a1n m\u1ed9t \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng \u1edf Tr\u00e0m Chim, b\u00e2y gi\u1edd con c\u00e1i \u0111\u00e3 l\u1edbn kh\u00f4n, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng d\u00f9 \u0111\u00e3 kh\u00e1 l\u00ean, b\u00e0 v\u1eabn kh\u00f4ng sao qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9i th\u01a1m h\u1ea1t g\u1ea1o l\u00faa ma c\u00f9ng ti\u1ebfng l\u1ed9p c\u1ed9p c\u1ee7a thanh tre va v\u00e0o t\u1ea5m m\u00ea b\u1ed3 t\u1eeb nh\u1eefng chi\u1ebfc xu\u1ed3ng g\u1eb7t l\u00faa gi\u1eefa khuya.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ed3ng b\u00e0 Hai n\u00f3i, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn h\u1ed7 tr\u1ee3, \u00f4ng tin n\u00f4ng d\u00e2n n\u1ebfu b\u1ecf l\u00faa hi\u1ec7n t\u1ea1i tr\u1ed3ng l\u00faa ma th\u00ec v\u1eabn &#8220;l\u1eddi d\u01b0 s\u1ee9c&#8221;, l\u1ea1i c\u00f2n b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u00e0i l\u00faa qu\u00fd cho con ch\u00e1u mai sau. \u00d4ng c\u0169ng b\u1ea3o, d\u0129 nhi\u00ean \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 \u00fd t\u01b0\u1edfng, c\u00f2n l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c hay kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ea7n nhi\u1ec1u th\u1ee9 kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;B\u00e2y gi\u1edd \u0111\u1eddi s\u1ed1ng kh\u1eafm kh\u00e1 r\u1ed3i, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n \u0103n s\u1ea1ch, \u0103n ngon, c\u00e2y l\u00faa ma tuy n\u0103ng su\u1ea5t th\u1ea5p, b\u00f9 l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00e2n thu\u1ed1c, g\u1ea1o th\u01a1m d\u1ebbo kh\u1ecfi ch\u00ea, m\u1ed9t gi\u1ea1 g\u1ea1o c\u00f3 khi ch\u1ebf bi\u1ebfn b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee5c tri\u1ec7u ch\u1ee9 \u0111\u00e2u ph\u1ea3i ch\u01a1i&#8221;, \u00f4ng qu\u1ea3 quy\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">Ngu\u1ed3n vnexpress<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u01a1n 800 ha l\u00faa ma, lo\u1ea1i l\u00faa d\u1ea1i th\u00e2n v\u01b0\u01a1n d\u00e0i theo n\u01b0\u1edbc l\u0169 v\u00e0 ch\u1ec9 tr\u1ed5 b\u00f4ng v\u1ec1 \u0111\u00eam \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n gi\u1ed1ng, b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1ea1i \u0110\u1ed3ng Th\u00e1p M\u01b0\u1eddi.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2937,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[29,21],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2934"}],"collection":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2934"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2934\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2999,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2934\/revisions\/2999"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2937"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2934"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2934"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2934"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}