



{"id":3383,"date":"2022-03-24T07:53:13","date_gmt":"2022-03-24T00:53:13","guid":{"rendered":"https:\/\/prc.org.vn\/?p=3383"},"modified":"2022-04-02T17:02:18","modified_gmt":"2022-04-02T10:02:18","slug":"nghien-cuu-da-dang-cac-chung-nam-gay-benh-heo-ru-tren-chuoi-hoang-dai-o-mien-bac-viet-nam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prc.org.vn\/?p=3383","title":{"rendered":"Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0110a d\u1ea1ng c\u00e1c ch\u1ee7ng n\u1ea5m g\u00e2y b\u1ec7nh h\u00e9o r\u0169 tr\u00ean chu\u1ed1i hoang d\u1ea1i \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e0i tr\u1ee3 b\u1edfi Qu\u1ef9 Ph\u00e1t tri\u1ec3n Khoa h\u1ecdc v\u00e0 C\u00f4ng ngh\u1ec7 Qu\u1ed1c gia Vi\u1ec7t Nam (NAFOSTED) v\u00e0 Qu\u1ef9 Bill &amp; Melinda Gates t\u00e0i tr\u1ee3 th\u00f4ng qua tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Queensland. K\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed MycoKeys<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p>Fusarium l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng chi n\u1ea5m quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ea7m b\u1ec7nh th\u1ef1c v\u1eadt \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c canh t\u00e1c nhi\u1ec1u lo\u1ea1i c\u00e2y tr\u1ed3ng. T\u1ed5n th\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p do n\u1ea5m <em>Fusarium oxysporum<\/em> f. sp<em>. cubense<\/em> (<em>Foc<\/em>) \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn thu nh\u1eadp c\u1ee7a h\u00e0ng ng\u00e0n n\u00f4ng d\u00e2n tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. \u0110\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam, nh\u1eefng d\u1ef1 \u0111o\u00e1n v\u1ec1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Foc cho t\u01b0\u01a1ng lai l\u00e0 r\u1ea5t l\u1edbn, v\u1edbi \u01b0\u1edbc t\u00ednh thi\u1ec7t h\u1ea1i v\u1ec1 di\u1ec7n t\u00edch tr\u1ed3ng chu\u1ed1i l\u00e0 8% trong v\u00f2ng 5 n\u0103m t\u1edbi v\u00e0 l\u00ean t\u1edbi 71% trong v\u00f2ng 25 n\u0103m t\u1edbi. Trong nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y, nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u \u00e1p d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ti\u1ebfp c\u1eadn ph\u00e2n t\u1eed &#8211; h\u00ecnh th\u00e1i k\u1ebft h\u1ee3p \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m ph\u00e2n lo\u1ea1i v\u00e0 v\u1ecb tr\u00ed ph\u00e1t sinh lo\u00e0i c\u1ee7a c\u00e1c d\u00f2ng Foc kh\u00e1c nhau \u0111\u01b0\u1ee3c thu th\u1eadp \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam. Ngo\u00e0i ra, nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u \u01b0\u1edbc t\u00ednh t\u1ef7 l\u1ec7 c\u00e1c ch\u1ee7ng Fusarium kh\u00e1c nhau l\u00e2y nhi\u1ec5m cho chu\u1ed1i \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam. H\u00ecnh th\u00e1i c\u1ee7a c\u00e1c d\u00f2ng ph\u00e2n l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u b\u1eb1ng c\u00e1ch tr\u1ed3ng c\u00e1c d\u00f2ng Fusarium thu th\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ean b\u1ed1n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng dinh d\u01b0\u1ee1ng ri\u00eang bi\u1ec7t (PDA, SNA, CLA, v\u00e0 OMA). M\u1ed1i quan h\u1ec7 ph\u00e1t sinh lo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 ra th\u00f4ng qua gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 gen b\u1eb1ng c\u00e1c gen <em>rpb1, rpb2<\/em> v\u00e0 <em>tef1a <\/em>v\u00e0 c\u00e1c tr\u00ecnh t\u1ef1 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c so s\u00e1nh trong khung ph\u00e1t sinh c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i n\u1ea5m.&nbsp;Qua \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m ph\u00e2n t\u1eed cho th\u1ea5y r\u1eb1ng 74% c\u00e1c ch\u1ee7ng <em>Fusarium<\/em> thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb m\u00f4 ph\u00e1t sinh chu\u1ed1i b\u1ecb nhi\u1ec5m b\u1ec7nh thu\u1ed9c v\u1ec1 ch\u1ee7ng <em>F. tardichlamydosporum<\/em>. So v\u1edbi <em>F. tardichlamydosporum<\/em>, <em>F. odoratissimum<\/em> chi\u1ebfm kho\u1ea3ng 10% s\u1ed1 b\u1ec7nh h\u00e9o <em>Fusarium<\/em> \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam, ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng Foc TR4 ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 d\u00f2ng \u01b0u th\u1ebf trong khu v\u1ef1c.&nbsp;<em>Fusarium cugenangense<\/em> &#8211; \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y b\u1ec7nh \u1edf chu\u1ed1i &#8211; ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong 10% m\u00f4 c\u1ee7a chu\u1ed1i nhi\u1ec5m b\u1ec7nh thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam. Ngo\u00e0i ra, m\u1ed9t trong c\u00e1c ch\u1ee7ng ph\u00e2n l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i c\u1ea5y t\u1eeb chu\u1ed1i b\u1ecb b\u1ec7nh kh\u00f4ng \u1edf trong qu\u1ea7n th\u1ec3 lo\u00e0i <em>F. oxysporum<\/em> (FOSC), nh\u01b0ng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, l\u1ea1i n\u1eb1m trong qu\u1ea7n th\u1ec3 lo\u00e0i <em>Fusarium fujikuroi<\/em> (FFSC). \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t lo\u00e0i m\u1edbi g\u00e2y b\u1ec7nh tr\u00ean chu\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3 lo\u00e0i m\u00e0 xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 m\u1eabu chu\u1ed1i t\u00e2y (ABB) l\u00e0 lo\u00e0i <em>F.tardichlamydosporum<\/em>&nbsp;v\u00e0 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf m\u00f4 c\u1ee7a lo\u00e0i chu\u1ed1i hoang d\u1ea1i <em>Musa&nbsp;lutea<\/em>, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng chu\u1ed1i hoang d\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb nhi\u1ec5m b\u1ec7nh v\u00e0ng l\u00e1 do n\u00e2m <em>Foc <\/em>g\u00e2y ra.<\/p>\n\n\n\n<p>Xem b\u1ea3n \u0111\u1ea7y&nbsp;\u0111\u1ee7:&nbsp;<a href=\"https:\/\/mycokeys.pensoft.net\/article\/72941\/?zarsrc=31&amp;utm_source=zalo&amp;utm_medium=zalo&amp;utm_campaign=zalo&amp;fbclid=IwAR11RYLe2snAiqA4OJfC10k55sfcbEOYmDmLGLXMCHU3wuHBP3d6GyMtlyY\">t\u1ea1i&nbsp;\u0111\u00e2y<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e0i tr\u1ee3 b\u1edfi Qu\u1ef9 Ph\u00e1t tri\u1ec3n Khoa h\u1ecdc v\u00e0 C\u00f4ng ngh\u1ec7 Qu\u1ed1c gia Vi\u1ec7t Nam (NAFOSTED)<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3388,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[39,23],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3383"}],"collection":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3383"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3389,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3383\/revisions\/3389"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}