



{"id":5024,"date":"2025-11-13T12:37:00","date_gmt":"2025-11-13T05:37:00","guid":{"rendered":"https:\/\/prc.org.vn\/?p=5024"},"modified":"2025-11-18T20:47:03","modified_gmt":"2025-11-18T13:47:03","slug":"sinh-hoat-hoc-thuat-bao-ton-nguon-gen-lua-tai-ngan-hang-gen-irri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prc.org.vn\/?p=5024","title":{"rendered":"Sinh ho\u1ea1t h\u1ecdc thu\u1eadt b\u1ea3o t\u1ed3n ngu\u1ed3n gen l\u00faa t\u1ea1i ng\u00e2n h\u00e0ng gen IRRI"},"content":{"rendered":"\n<p>Nh\u1eb1m t\u0103ng c\u01b0\u1eddng trao \u0111\u1ed5i h\u1ecdc thu\u1eadt v\u00e0 h\u1ecdc h\u1ecfi kinh nghi\u1ec7m qu\u1ed1c t\u1ebf trong c\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o t\u1ed3n ngu\u1ed3n gen c\u00e2y tr\u1ed3ng, ng\u00e0y 28\/10\/2025, Trung t\u00e2m T\u00e0i nguy\u00ean th\u1ef1c v\u1eadt t\u1ed5 ch\u1ee9c bu\u1ed5i sinh ho\u1ea1t h\u1ecdc thu\u1eadt v\u1edbi ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u201cB\u1ea3o t\u1ed3n ngu\u1ed3n gen l\u00faa t\u1ea1i Ng\u00e2n h\u00e0ng gen IRRI\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\u1ed5i sinh ho\u1ea1t c\u00f3 s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o c\u00e1n b\u1ed9, nghi\u00ean c\u1ee9u vi\u00ean Trung t\u00e2m c\u00f9ng nh\u00f3m c\u00f4ng t\u00e1c v\u1eeba tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb Vi\u1ec7n Nghi\u00ean c\u1ee9u L\u00faa Qu\u1ed1c t\u1ebf (IRRI). B\u00e1o c\u00e1o chuy\u00ean m\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y b\u1edfi ThS. Nguy\u1ec5n Th\u1ecb B\u00edch Th\u1ee7y \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho nh\u00f3m c\u00f4ng t\u00e1c, t\u1eadp trung gi\u1edbi thi\u1ec7u t\u1ed5ng quan v\u1ec1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Ng\u00e2n h\u00e0ng gen l\u00faa qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo n\u1ed9i dung chia s\u1ebb, Ng\u00e2n h\u00e0ng gen IRRI \u2013 th\u00e0nh l\u1eadp n\u0103m 1965 \u2013 hi\u1ec7n l\u01b0u gi\u1eef h\u01a1n 132.000 m\u1eabu ngu\u1ed3n gen l\u00faa, bao g\u1ed3m c\u1ea3 l\u00faa tr\u1ed3ng v\u00e0 l\u00faa hoang d\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u1eeb h\u01a1n 120 qu\u1ed1c gia, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 h\u01a1n 4.800 m\u1eabu c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb Vi\u1ec7t Nam. C\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n theo ti\u00eau chu\u1ea9n FAO, v\u1edbi quy tr\u00ecnh v\u1eadn h\u00e0nh chu\u1ea9n (SOP) v\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng m\u1ea1nh m\u1ebd t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng h\u00f3a, m\u00e3 QR v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o (AI) trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c kh\u00e2u t\u1eeb nh\u00e2n gi\u1ed1ng, ki\u1ec3m k\u00ea \u0111\u1ebfn qu\u1ea3n l\u00fd c\u01a1 s\u1edf d\u1eef li\u1ec7u.<\/p>\n\n\n\n<p>Quy tr\u00ecnh x\u1eed l\u00fd v\u00e0 b\u1ea3o qu\u1ea3n m\u1eabu \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y chi ti\u1ebft: h\u1ea1t sau thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m kh\u00f4 s\u01a1 b\u1ed9 \u1edf 40\u00b0C trong 3 ng\u00e0y, ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1ea5y \u1edf 15\u00b0C, \u0111\u1ed9 \u1ea9m 20\u201325%, l\u00e0m s\u1ea1ch, ch\u1ecdn l\u1ecdc t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng v\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3i trong bao nh\u00f4m (b\u1ea3o qu\u1ea3n trung h\u1ea1n) ho\u1eb7c h\u1ed9p thi\u1ebfc (b\u1ea3o qu\u1ea3n d\u00e0i h\u1ea1n) \u1edf nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 -18\u00b0C. H\u1ec7 th\u1ed1ng kho l\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1m s\u00e1t t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng, g\u1eedi c\u1ea3nh b\u00e1o \u0111\u1ebfn k\u1ef9 thu\u1eadt vi\u00ean khi c\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 ho\u1eb7c \u0111\u1ed9 \u1ea9m v\u01b0\u1ee3t ng\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i ra, vi\u1ec7c ki\u1ec3m d\u1ecbch th\u1ef1c v\u1eadt v\u00e0 ki\u1ec3m tra s\u1ee9c s\u1ed1ng h\u1ea1t gi\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh nghi\u00eam ng\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc khi c\u1ea5p ph\u00e1t ho\u1eb7c trao \u0111\u1ed5i qu\u1ed1c t\u1ebf. D\u1eef li\u1ec7u v\u1ec1 m\u1eabu ngu\u1ed3n gen \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00fd t\u1eadp trung qua ph\u1ea7n m\u1ec1m Genesys (qu\u1ea3n l\u00fd d\u1eef li\u1ec7u th\u00f4ng tin ngu\u1ed3n gen) v\u00e0 GRIM (qu\u1ea3n l\u00fd m\u00f4 t\u1ea3 v\u00e0 ki\u1ec3m k\u00ea), li\u00ean k\u1ebft tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u00e3 QR. C\u00e1c ph\u1ea7n m\u1ec1m Fieldbook v\u00e0 FieldLap do IRRI ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 m\u00f4 t\u1ea3 v\u00e0 thu th\u1eadp d\u1eef li\u1ec7u ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng b\u1eb1ng m\u00e1y t\u00ednh b\u1ea3ng, gi\u00fap gi\u1ea3m sai s\u00f3t v\u00e0 t\u0103ng hi\u1ec7u qu\u1ea3 th\u1ed1ng k\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong ph\u1ea7n th\u1ea3o lu\u1eadn, c\u00e1c c\u00e1n b\u1ed9 Trung t\u00e2m \u0111\u1eb7t nhi\u1ec1u c\u00e2u h\u1ecfi th\u1ef1c ti\u1ec5n v\u1ec1 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa h\u1ed9p thi\u1ebfc v\u00e0 bao nh\u00f4m trong b\u1ea3o qu\u1ea3n d\u00e0i h\u1ea1n, c\u00e1ch b\u1ed1 tr\u00ed nh\u00e2n l\u1ef1c, c\u01a1 ch\u1ebf gi\u00e1m s\u00e1t kho l\u1ea1nh, t\u1ea7n su\u1ea5t ki\u1ec3m k\u00ea, c\u0169ng nh\u01b0 kh\u1ea3 n\u0103ng \u1ee9ng d\u1ee5ng ph\u1ea7n m\u1ec1m qu\u1ea3n l\u00fd d\u1eef li\u1ec7u trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u1ea1i di\u1ec7n nh\u00f3m b\u00e1o c\u00e1o cho bi\u1ebft, t\u1ea1i IRRI, vi\u1ec7c ki\u1ec3m k\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n 5 n\u0103m\/l\u1ea7n \u1edf kho trung h\u1ea1n; n\u1ebfu t\u1ef7 l\u1ec7 n\u1ea3y m\u1ea7m tr\u00ean 85%, m\u1eabu d\u00e0i h\u1ea1n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nguy\u00ean. B\u1ed9 ph\u1eadn d\u1eef li\u1ec7u g\u1ed3m 9 c\u00e1n b\u1ed9 chuy\u00ean tr\u00e1ch ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1eadp nh\u1eadt, ki\u1ec3m so\u00e1t v\u00e0 b\u1ea3o m\u1eadt h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin ngu\u1ed3n gen.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00e1t bi\u1ec3u k\u1ebft th\u00fac bu\u1ed5i sinh ho\u1ea1t, TS. V\u0169 Linh Chi, Ph\u00f3 Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c ph\u1ee5 tr\u00e1ch Trung t\u00e2m, ghi nh\u1eadn n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a nh\u00f3m b\u00e1o c\u00e1o, \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao nh\u1eefng chia s\u1ebb h\u1eefu \u00edch t\u1eeb chuy\u1ebfn c\u00f4ng t\u00e1c t\u1ea1i IRRI. Ph\u00f3 Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c c\u0169ng nh\u1ea5n m\u1ea1nh, vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1eadp m\u00f4 h\u00ecnh qu\u1ea3n l\u00fd hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u1ee7a Ng\u00e2n h\u00e0ng gen IRRI l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf quan tr\u1ecdng gi\u00fap Trung t\u00e2m n\u00e2ng cao n\u0103ng l\u1ef1c chuy\u00ean m\u00f4n, t\u1eebng b\u01b0\u1edbc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a v\u00e0 s\u1ed1 h\u00f3a c\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o t\u1ed3n ngu\u1ed3n gen trong th\u1eddi gian t\u1edbi. Bu\u1ed5i sinh ho\u1ea1t h\u1ecdc thu\u1eadt \u0111\u00e3 mang \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u ki\u1ebfn th\u1ee9c th\u1ef1c ti\u1ec5n, g\u00f3p ph\u1ea7n th\u00fac \u0111\u1ea9y h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 n\u00e2ng cao ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1ea3o t\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean di truy\u1ec1n c\u00e2y tr\u1ed3ng t\u1ea1i Trung t\u00e2m T\u00e0i nguy\u00ean th\u1ef1c v\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 h\u00ecnh \u1ea3nh:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"576\" data-id=\"5027\"  src=\"https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PXL_20251028_070740926-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5027\" srcset=\"https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PXL_20251028_070740926-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PXL_20251028_070740926-300x169.jpg 300w, https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PXL_20251028_070740926-768x432.jpg 768w, https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PXL_20251028_070740926-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PXL_20251028_070740926-2048x1152.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"576\" data-id=\"5026\"  src=\"https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PXL_20251028_070835623-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5026\" srcset=\"https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PXL_20251028_070835623-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PXL_20251028_070835623-300x169.jpg 300w, https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PXL_20251028_070835623-768x432.jpg 768w, https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PXL_20251028_070835623-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/prc.org.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PXL_20251028_070835623-2048x1152.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nh\u1eb1m t\u0103ng c\u01b0\u1eddng trao \u0111\u1ed5i h\u1ecdc thu\u1eadt v\u00e0 h\u1ecdc h\u1ecfi kinh nghi\u1ec7m qu\u1ed1c t\u1ebf trong c\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o t\u1ed3n ngu\u1ed3n<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5025,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5024"}],"collection":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5024"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5029,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5024\/revisions\/5029"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}