



{"id":522,"date":"2017-02-28T16:00:02","date_gmt":"2017-02-28T09:00:02","guid":{"rendered":"http:\/\/demo.prc.maiatech.com.vn\/?p=522"},"modified":"2017-07-12T20:47:15","modified_gmt":"2017-07-12T13:47:15","slug":"nguon-gen-rau-ban-dia-mong-bo-xanh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prc.org.vn\/?p=522","title":{"rendered":"Ngu\u1ed3n gen rau b\u1ea3n \u0111\u1ecba M\u00f3ng b\u00f2 xanh"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00a0 T\u00ean g\u1ecdi:<\/strong> Rau M\u00f3ng b\u00f2 xanh l\u00e0 ng\u1ecdn, l\u00e1 non c\u1ee7a c\u00e2y M\u00f3ng b\u00f2 xanh, t\u00ean khoa h\u1ecdc l\u00e0 <em>Bauhinia\u00a0viridescens<\/em>Desv. thu\u1ed9c chi m\u00f3ng b\u00f2 (<em>Bauhinia<\/em>), ph\u00e2n h\u1ecd Vang (Caesalpiniaceae) c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1eadu (Fabaceae)<em>. \u00a0Rau M\u00f3ng b\u00f2 xanh c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 rau B\u01b0\u1edbm v\u00e0ng hay rau B\u01b0\u1edbm tr\u1eafng.<br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0 Ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed1:<\/strong> Theo D\u1eef li\u1ec7u khoa h\u1ecdc Hoa K\u1ef3 (USDA, 2010), lo\u00e0i Bauhinia\u00a0viridescens Desv thu\u1ed9c ph\u00e2n h\u1ecd Vang (Caesalpiniaceae), h\u1ecd \u0111\u1eadu ( Fabaceae) \u00a0c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c \u1edf \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, g\u1ed3m Mianma, Th\u00e1i Lan, L\u00e0o, Campuchia, Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea3o Timor, Wetar. Theo Nguy\u1ec5n Ngh\u0129a Th\u00ecn (1997), M\u00f3ng b\u00f2 xanh thu\u1ed9c h\u1ecd Vang Caesalpiniaceae, l\u00e0 lo\u00e0i hoang d\u1ea1i c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed1 kh\u00e1 r\u1ed9ng trong r\u1eebng th\u01b0a \u1edf Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb b\u1eafc v\u00e0o nam.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gi\u00e1 tr\u1ecb s\u1eed d\u1ee5ng:<\/strong> K\u1ebft qu\u1ea3 ki\u1ec3m nghi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ec9 ti\u00eau h\u00f3a l\u00fd c\u1ee7a l\u00e1 rau M\u00f3ng b\u00f2 xanh t\u1ea1i Vi\u1ec7n Dinh D\u01b0\u1ee1ng, B\u1ed9 Y T\u1ebf n\u0103m 2011 cho th\u1ea5y, rau B\u01b0\u1edbm v\u00e0ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng lo\u1ea1i rau r\u1eebng c\u00f3 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng dinh d\u01b0\u1ee1ng cao, g\u1ed3m c\u00e1c ch\u1ea5t: Vitamin B1, B2, vitamin C, Protein, Lipid, Glucid, S\u1eaft, Canxi, v\u00e0 c\u00e1c axit amin kh\u00f4ng thay th\u1ebf nh\u01b0 Lysine, Isoleucine\u2026 N\u1ebfu so v\u1edbi rau mu\u1ed1ng &#8211; lo\u1ea1i rau ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n nhi\u1ec1u nh\u1ea5t \u1edf Vi\u1ec7t Nam, ngo\u1ea1i tr\u1eeb \u03b2-caroten v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 vitamin, nh\u1eefng ch\u1ea5t kh\u00e1c \u1edf l\u00e1 rau b\u01b0\u1edbm tr\u1eafng \u0111\u1ec1u cao h\u01a1n. Ng\u1ecdn v\u00e0 l\u00e1 non c\u00f3 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng protein cao, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 \u00a0lo\u1ea1i rau xanh \u0111\u1eb7c s\u1ea3n. Qu\u1ea3 non c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0103n \u1edf d\u1ea1ng n\u1ea5u ch\u00edn. L\u00e1, qu\u1ea3 non c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ebf bi\u1ebfn theo nhi\u1ec1u c\u00e1ch: lu\u1ed9c, n\u1ea5u canh, ho\u1eb7c x\u00e0o. L\u00e1 non c\u00f3 th\u1ec3 \u0103n s\u1ed1ng v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u1ea1i b\u00e1nh r\u00e1n nh\u01b0 b\u00e1nh x\u00e8o, b\u00e1nh kho\u00e1i; d\u00f9ng l\u00e0m l\u00e1 cu\u1ed1n v\u1edbi th\u1ecbt l\u1ee3n lu\u1ed9c ho\u1eb7c c\u00e1 n\u01b0\u1edbng. C\u00e2y M\u00f3ng b\u00f2 xanh c\u00f3 c\u00f4ng d\u1ee5ng l\u00e0m thu\u1ed1c ch\u1eefa \u0111\u00e1i v\u00e0ng, l\u00e0 c\u00e2y thu\u1ed1c m\u00e1t tr\u1ecb s\u1ed1t, ch\u1eefa \u0111au ng\u01b0\u1eddi. Ph\u1ee5 n\u1eef sinh \u0111\u1ebb u\u1ed1ng t\u1ed1t. T\u1ea1i Ba V\u00ec, C\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ng\u01b0\u1eddi Dao s\u1eed d\u1ee5ng l\u00e1 B\u01b0\u1edbm tr\u1eafng nh\u01b0 lo\u1ea1i rau l\u00e0m thu\u1ed1c. Lo\u1ea1i rau n\u00e0y hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c C\u00f4ng ty c\u1ed5 ph\u1ea7n th\u1ef1c ph\u1ea9m Sannam ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh rau h\u00e0ng h\u00f3a v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i l\u00e0 rau B\u01b0\u1edbm v\u00e0ng.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m sinh h\u1ecdc:<\/strong> C\u00e2y M\u00f3ng b\u00f2 xanh l\u00e0 lo\u1ea1i c\u00e2y th\u00e2n g\u1ed7 c\u1ee1 nh\u1ecf, cao \u0111\u1ebfn 4m, c\u00f3 v\u1ecf th\u00e2n m\u00e0u n\u00e2u s\u00e1ng, ph\u00e2n c\u00e0nh kh\u00e1 m\u1ea1nh. Lo\u00e0i c\u00e2y n\u00e0y c\u00f3 c\u00e0nh m\u1ea3nh, nh\u1eb5n, phi\u1ebfn l\u00e1 h\u00ecnh d\u1ea1ng gi\u1ed1ng m\u00f3ng ch\u00e2n c\u1ee7a con b\u00f2 v\u00e0 hoa v\u00e0ng xanh n\u00ean c\u00f2n c\u00f3 t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 M\u00f3ng b\u00f2 hoa xanh. L\u00e1 thu\u1ed9c d\u1ea1ng l\u00e1 \u0111\u01a1n c\u00f3 cu\u1ed1ng d\u00e0i 3-5cm, m\u1ecdc so le. Phi\u1ebfn l\u00e1 c\u00f3 k\u00edch th\u01b0\u1edbc d\u00e0i 6-15cm, r\u1ed9ng 8-15cm, \u0111\u00e1y h\u00ecnh tim r\u1ed9ng, \u0111\u1ea7u phi\u1ebfn l\u00e1 ph\u00e2n ra hai th\u00f9y s\u00e2u t\u1ea1o th\u00e0nh kh\u00eda h\u00ecnh ch\u1eef V chi\u1ebfm kho\u1ea3ng 1\/2 chi\u1ec1u d\u00e0i l\u00e1.\u00a0Ch\u00f9m hoa m\u1ecdc t\u1eeb n\u00e1ch l\u00e1 v\u00e0 \u0111\u1ec9nh c\u00e0nh 5-15cm d\u00e0i. Hoa nh\u1ecf 5 c\u00e1nh m\u00e0u ph\u1edbt xanh xanh, c\u00e1nh \u0111\u00e0i 1,2cm. Hoa \u0111\u1ef1c c\u00f3 10 nh\u1ecb, hoa c\u00e1i c\u00f3 b\u1ea7u nh\u1ee5y ph\u1ee7 l\u00f4ng v\u1edbi \u1ed1ng nh\u1ee5y ng\u1eafn. Qu\u1ea3 nang, nh\u1eb5n m\u00e0u n\u00e2u \u0111en d\u00e0i 5-10cm, r\u1ed9ng 0,7-1cm c\u00f3 6-10 h\u1ea1t b\u1eb9t m\u00e0u n\u00e2u \u0111\u1eadm c\u00f3 b\u1ec1 r\u1ed9ng kho\u1ea3ng 0,3-0,4cm \u1edf b\u00ean trong. C\u00e2y ra hoa k\u1ebft qu\u1ea3 h\u00e0ng n\u0103m t\u1ea1i Ba V\u00ec t\u1eeb th\u00e1ng 9-12, r\u1ee5ng l\u00e1 m\u00f9a \u0111\u00f4ng v\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng b\u1eadt ch\u1ed3i m\u1ea1nh n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1eaft ng\u1ecdn li\u00ean t\u1ee5c. C\u00e2y ch\u1ecbu h\u1ea1n kh\u00e1, n\u0103ng su\u1ea5t ng\u1ecdn l\u00e1 t\u1eeb 1,5-2,2 kg \/c\u00e2y\/n\u0103m.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Y\u00eau c\u1ea7u sinh th\u00e1i: <\/strong>C\u00e2y M\u00f3ng b\u00f2 xanh c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ed1ng t\u1eeb v\u00f9ng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi \u1ea9m cho \u0111\u1ebfn v\u00f9ng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi kh\u00f4, c\u00f3 bi\u00ean \u0111\u1ed9 s\u1eed d\u1ee5ng n\u01b0\u1edbc l\u1edbn t\u1eeb 1000 &#8211; 1800mm\/n\u0103m, khi tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh c\u00e2y ch\u1ecbu kh\u00f4 h\u1ea1n kh\u00e1, ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng n\u01a1i \u0111\u1ea5t c\u1eb1n c\u1ed5i. C\u00e2y M\u00f3ng b\u00f2 xanh sinh tr\u01b0\u1edfng ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng \u1edf \u0111\u1ed9 cao &lt; 600 m, \u0111\u00f4i khi ph\u00e2n b\u1ed1 \u1edf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9 cao 1000m. Nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 t\u1ed1i th\u00edch cho c\u00e2y ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00e0 23-25<sup>0<\/sup>C. C\u00e2y M\u00f3ng b\u00f2 xanh tr\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ean nhi\u1ec1u lo\u1ea1i \u0111\u1ea5t nh\u01b0ng t\u1ed1t nh\u1ea5t tr\u00ean \u0111\u1ea5t\u00a0gi\u00e0u m\u00f9n tho\u00e1t n\u01b0\u1edbc, ho\u1eb7c \u0111\u1ea5t ph\u00f9 sa, pH th\u00edch h\u1ee3p nh\u1ea5t l\u00e0 6-6,5 trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ki\u1ec1m, ho\u1eb7c axit nh\u1eb9.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">PGS.TS. Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Ng\u1ecdc Hu\u1ec7<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 T\u00ean g\u1ecdi: Rau M\u00f3ng b\u00f2 xanh l\u00e0 ng\u1ecdn, l\u00e1 non c\u1ee7a c\u00e2y M\u00f3ng b\u00f2 xanh, t\u00ean khoa h\u1ecdc l\u00e0<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1385,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[35],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/522"}],"collection":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=522"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/522\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":524,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/522\/revisions\/524"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1385"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}