



{"id":798,"date":"2017-04-05T09:35:52","date_gmt":"2017-04-05T02:35:52","guid":{"rendered":"http:\/\/demo.prc.maiatech.com.vn\/?p=798"},"modified":"2025-09-22T13:44:58","modified_gmt":"2025-09-22T06:44:58","slug":"ban-ve-dinh-huong-bao-ton-nguon-gen-cay-gung-zingiber-spp-o-viet-nam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prc.org.vn\/?p=798","title":{"rendered":"B\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng b\u1ea3o t\u1ed3n ngu\u1ed3n gen c\u00e2y g\u1eebng (Zingiber spp.) \u1edf Vi\u1ec7t Nam"},"content":{"rendered":"<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td colspan=\"2\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>1. Ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed1 c\u1ee7a c\u00e2y g\u1eebng<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Chi g\u1eebng Zingiber Bochmer g\u1ed3m kho\u1ea3ng 100 lo\u00e0i, ph\u00e2n b\u1ed1 ch\u1ee7 y\u1ebfu \u1edf c\u00e1c khu v\u1ef1c nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi ch\u00e2u \u00c1 v\u00e0 ch\u00e2u \u00dac. Trung t\u00e2m phong ph\u00fa v\u00e0 \u0111a d\u1ea1ng nh\u1ea5t c\u1ee7a chi g\u1eebng l\u00e0 \u0110\u00f4ng Nam \u00c1. Ri\u00eang t\u1ea1i Trung Qu\u1ed1c hi\u1ec7n \u0111\u00e3 bi\u1ebft kho\u1ea3ng tr\u00ean 20 lo\u00e0i. Trong s\u1ed1 c\u00e1c lo\u00e0i g\u1eebng tr\u1ed3ng th\u00ec lo\u00e0i <em>Zingiber officinale<\/em> Roscoe\u00a0 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lo\u00e0i g\u1eebng <em>Zingiber officinale<\/em> Roscoe \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng r\u1ed9ng r\u00e3i t\u1eeb r\u1ea5t l\u00e2u \u0111\u1eddi \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi ch\u00e2u \u00c1. \u0110\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ea5y lo\u00e0i g\u1eebng n\u00e0y m\u1ecdc d\u1ea1i \u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 khu v\u1ef1c n\u00e0o tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. M\u1ed9t s\u1ed1 gi\u1ea3 thi\u1ebft cho r\u1eb1ng g\u1eebng c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c \u1edf \u1ea4n \u0111\u1ed9, t\u1eeb \u0111\u00e2y n\u00f3 \u0111\u1ef1\u01a1c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c2u, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng Phi b\u1edfi nh\u1eefng th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u1ea2 R\u1eadp.\u00a0 Hi\u1ec7n nay g\u1eebng <em>Zingiber officinale<\/em> \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a tr\u1ed3ng \u1edf h\u1ea7u kh\u1eafp c\u00e1c n\u01b0\u1edbc trong v\u00f9ng kh\u00ed h\u1eadu nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi \u1ea9m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u1ede Vi\u1ec7t Nam g\u1eebng <em>Z. officinale<\/em> \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng tr\u00ean kh\u1eafp c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1eeb B\u1eafc v\u00e0o Nam, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1c t\u1ec9nh mi\u1ec1n n\u00fai.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>2. \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m sinh th\u00e1i c\u1ee7a c\u00e2y g\u1eebng<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u1eebng l\u00e0 c\u00e2y nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi th\u00edch h\u1ee3p nh\u1ea5t \u1edf \u0111\u1ed9 cao 300-900m tr\u00ean m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n. C\u00e1c lo\u00e0i trong chi g\u1eebng th\u01b0\u1eddng sinh tr\u01b0\u1edfng ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i gi\u00e0u dinh d\u01b0\u1ee1ng, \u1ea9m \u01b0\u1edbt d\u01b0\u1edbi t\u00e1n r\u1eebng th\u01b0\u1eddng xanh ho\u1eb7c r\u1eebng r\u1ee5ng l\u00e1 theo m\u00f9a. M\u1ed9t lo\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ecdc tr\u00ean \u0111\u1ea5t l\u1eabn s\u1ecfi \u0111\u00e1, tr\u00ean b\u00e3i \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng ho\u1eb7c trong r\u1eebng th\u1ee9 sinh, r\u1eebng th\u01b0a l\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 cao 3000m so v\u1edbi m\u1eb7t bi\u1ec3n. C\u00f3 lo\u00e0i l\u1ea1i s\u1ed1ng ven \u0111\u01b0\u1eddng ven su\u1ed1i, tr\u00ean s\u01b0\u1eddn \u0111\u1ed3i n\u00fai&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u00e0 c\u00e2y \u01b0u n\u00f3ng \u1ea5m v\u00e0 nhi\u1ec1u \u00e1nh s\u00e1ng nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u1ea7n che b\u00f3ng trong th\u1eddi k\u1ef3 n\u00f3ng nhi\u1ec1u, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khi c\u00f2n non. L\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a 2500-3000mm ph\u00e2n b\u1ed1 \u0111\u1ec1u trong n\u0103m l\u00e0 th\u00edch h\u1ee3p cho sinh tr\u01b0\u1edfng ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e2y g\u1eebng<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u1eebng kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u00fang, r\u1ea5t d\u1ec5 b\u1ecb \u1ee7ng th\u00e2n c\u1ee7 \u0111\u1ea5t qu\u00e1 \u1ea9m hay ng\u1eadp \u00fang.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0 3. T\u00e0i nguy\u00ean c\u00e2y g\u1eebng \u1edf Vi\u1ec7t N<\/strong><strong>am<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e1c lo\u00e0i g\u1eebng \u1edf n\u01b0\u1edbc ta c\u0169ng nh\u01b0 \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 r\u1ea5t phong ph\u00fa, r\u1ea5t \u0111a d\u1ea1ng, song hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u r\u1ea5t \u00edt v\u00e0 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean c\u00f2n r\u1ea5t h\u1ea1n ch\u1ebf. Nhi\u1ec1u lo\u00e0i trong chi g\u1eebng <em>( Zingiber spp.<\/em> ) kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e2y thu\u1ed1c qu\u00ed \u00e0m l\u00e0 ngu\u1ed3n gia v\u1ecb c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb trong ch\u1ebf bi\u1ebfn th\u1ef1c ph\u1ea9m. Ngo\u00e0i lo\u00e0i g\u1eebng <em>Z. oficinale<\/em> th\u00ec nhu c\u1ea7u v\u1ec1 c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m ch\u1ebf bi\u1ebfn t\u1eeb g\u1eebng gi\u00f3 (<em>Z. zerumber<\/em> Sm) v\u00e0 g\u1eebng t\u00eda (<em>Z. montamum<\/em>Koenig) tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng th\u1ebf gi\u1edbi n\u00f3i chung v\u00e0 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00f4ng nam \u00c1 n\u00f3i ri\u00eang c\u0169ng \u0111ang ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng. Nghi\u00ean c\u1ee9u khai th\u00e1c, ph\u00e1t tri\u1ec3n ch\u1ebf bi\u1ebfn c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m t\u1eeb lo\u00e0i g\u1eebng \u0111\u00e3 \u0111ang l\u00e0 h\u01b0\u1edbng s\u1ea3n xu\u00e1t c\u00f3 tri\u1ec3n v\u1ecdng \u1edf c\u00e1c khu v\u1ef1c mi\u1ec1n n\u00fai v\u00e0 trung du n\u01b0\u1edbc ta.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u1ebft qu\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a Trung\u00a0 t\u00e2m T\u00e0i nguy\u00ean th\u1ef1c v\u1eadt cho th\u1ea5y Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 t\u00e0i nguy\u00ean c\u00e2y h\u1ecd g\u1eebng (<em>Gingiberaceae<\/em>) phong ph\u00fa c\u1ea3 v\u1ec1 lo\u00e0i v\u00e0 trong lo\u00e0i. Trong \u0111\u00f3 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u00fa \u00fd l\u00e0 c\u00e1c chi Ri\u1ec1ng\u00a0 (<em>Alpinia)<\/em>, Ngh\u1ec7 (<em>Curcuma<\/em>), chi g\u1eebng <em>(Zingiber<\/em>), chi \u0111\u1ecba li\u1ec1n (<em>Kaempferia<\/em>) v\u00e0 chi ng\u1ea3i ti\u00ean (<em>Hedychieae<\/em>) c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng lo\u00e0i cao v\u00e0 \u0111a d\u1ea1ng di truy\u1ec1n r\u1ed9ng. K\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cho th\u1ea5y t\u1eadp \u0111o\u00e0n c\u00e2y h\u1ecd g\u1eebng thu th\u1eadp t\u1eeb n\u0103m1994- 2012 \u1edf Vi\u1ec7t Nam bao g\u1ed3m 334 m\u1eabu gi\u1ed1ng c\u1ee7a 22 lo\u00e0i kh\u00e1c nhau thu\u1ed9c 9 chi c\u1ee7a ngu\u1ed3n gen c\u00e2y h\u1ecd g\u1eebng.\u00a0 Trong \u0111\u00f3 chi<em> \u00a0g\u1eebng- Zingiber <\/em>c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng lo\u00e0i v\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng m\u1eabu thu th\u1eadp\u00a0 l\u1edbn h\u01a1n c\u1ea3, t\u1edbi 218 m\u1eabu gi\u1ed1ng. Hi\u1ec7n t\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c\u00a0 m\u1eabu gi\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i thu\u1ed9c chi g\u1eebng \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o qu\u1ea3n trong ch\u1eadu v\u1ea1i t\u1ea1i Trung t\u00e2m T\u00e0i nguy\u00ean Th\u1ef1c v\u1eadt, An Kh\u00e1nh, Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, H\u00e0 N\u1ed9i. \u1ede Vi\u1ec7t Nam chi G\u1eebng (<em>Zingiber <\/em>Rose) \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1ea7n ho\u00e1 s\u1edbm v\u00e0 tr\u1ed3ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u1ee9ng d\u1ee5ng kh\u00e1c nhau cho con ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 l\u00e0m thu\u1ed1c, gia v\u1ecb, th\u1ef1c ph\u1ea9m. Tuy nhi\u00ean ngu\u1ed3n gen c\u00e2y h\u1ecd g\u1eebng \u0111ang c\u00f3 nguy c\u01a1 m\u1ea5t m\u00e1t nhanh,\u00a0 r\u1ea5t c\u1ea7n c\u00f3 \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111\u00fang \u0111\u1eafn \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 x\u00e3 h\u1ed9i trong t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>4. \u0110\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng nghi\u00ean c\u1ee9u\u00a0 b\u1ea3o t\u1ed3n ngu\u1ed3n gen c\u00e2y g\u1eebng<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc tr\u1ed3ng nhi\u1ec1u g\u1eebng, c\u00f3 3 lo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u nhi\u1ec1u nh\u1ea5t l\u00e0 g\u1eebng tr\u1ed3ng, g\u1eebng t\u00eda (<em>Z. montamum<\/em> Koenig).v\u00e0 g\u1eebng gi\u00f3 (<em>Z. zerumber<\/em> Sm)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u1ea1i Malayxia ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c 3 gi\u1ed1ng g\u1eebng tr\u1ed3ng l\u00e0 Haliya betai( th\u00e2n r\u1ec5 c\u00f3 m\u00e0u nh\u1ea1t), Halyai bara v\u00e0 Halyai indang ( th\u00e2n r\u1ec5 c\u00f3 m\u00e0u \u0111\u1ecf nh\u1ea1t, r\u1ea5t cay, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u01a1 ch\u1ebf \u0111\u1ec3 l\u00e0m thu\u1ed1c). T\u1ea1i Indonesia ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00f3 3 gi\u1ed1ng g\u1eebng, ch\u00fang kh\u00e1c nhau v\u1ec1 \u0111\u1ed9 l\u1edbn, m\u00e0u s\u1eafc th\u00e2n r\u1ec5 c\u0169ng nh\u01b0 h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb v\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n ho\u00e1 h\u1ecdc. T\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9 g\u1eebng gi\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u, g\u1eebng gi\u00f3 l\u00e0 lo\u1ea1i nguy\u00ean li\u1ec7u cung c\u1ea5p tinh d\u1ea7u cho c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1 m\u1ef9 ph\u1ea9m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c lo\u00e0i g\u1eebng \u0111\u00e3 bi\u1ebft th\u00ec g\u1eebng gi\u00f3 c\u00f3 t\u00ednh \u0111a d\u1ea1ng cao nh\u1ea5t, sinh tr\u01b0\u1edfng nhanh, ch\u1ed1ng ch\u1ecbu kho\u1ebb, ph\u00e2n b\u1ed1 r\u1ed9ng. Theo m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e0i li\u1ec7u cho bi\u1ebft lo\u00e0i g\u1eebng gi\u00f3 c\u00f3 \u00edt nh\u1ea5t 4 d\u1ea1ng d\u01b0\u1eddi lo\u00e0i nh\u01b0 Z.zerumber Sm var. amaricans; Z.zerumber Sm var. aromaticum; Z.zerumber Sm\u00a0 var.zerumbet v\u00e0 Z.zerumber Sm var.littorale. T\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi ch\u1ecdn l\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ed1ng g\u1eebng c\u00f3 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng tinh d\u1ea7u l\u00ean t\u1edbi 6%.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u1ede Vi\u1ec7t Nam, vi\u1ec7c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c gi\u1ed1ng g\u1eebng tr\u1ed3ng \u1edf n\u01b0\u1edbc ta hi\u1ec7n c\u00f2n l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 h\u00ecnh nh\u01b0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u tra, nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng. M\u1edbi ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1ebb t\u1ebb v\u1ec1 ph\u00e2n lo\u1ea1i th\u1ef1c v\u1eadt, \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u1eadp \u0111o\u00e0n v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n trong v\u01b0\u1eddn gia \u0111\u00ecnh, c\u00f2n c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u v\u1ec1 ch\u1ecdn t\u1ea1o nh\u00e2n gi\u1ed1ng v\u00e0 \u00a0l\u01b0u gi\u1eef b\u1ea3o qu\u1ea3n g\u1eebng <em>in vitro<\/em> h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u01b0a c\u00f3 c\u01a1 quan n\u00e0o th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1ea1i c\u00e1c qu\u1ed1c gia vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1eadp \u0111o\u00e0n g\u1eebng ch\u1ee7 y\u1ebfu tr\u00ean \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng, tuy nhi\u00ean g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh Ng\u00e2n h\u00e0ng gen \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gi\u1ea3i ph\u00e1p t\u1ed1i \u01b0u \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1eadp \u0111o\u00e0n g\u1eebng. B\u1edfi l\u1ebd tr\u1ed3ng tr\u00ean \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng g\u1eebng d\u1ec5 b\u1ecb c\u00e1c\u00a0 b\u1ec7nh h\u1ea1i do n\u1ea5m, virus, vi khu\u1ea9n v\u00e0 tuy\u1ebfn tr\u00f9ng, khi \u0111\u1ed9 \u1ea9m \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00fd t\u1ed1t. H\u01a1n n\u1eefa \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ea5t \u0111ai v\u00e0 \u0111\u1ed9 che b\u00f3ng c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a c\u00e2y g\u1eebng. \u0110a s\u1ed1\u00a0 c\u00e1c gi\u1ed1ng g\u1eebng\u00a0 thu th\u1eadp \u0111\u1ec1u c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c \u1edf\u00a0 c\u00e1c v\u00f9ng trung du mi\u1ec1n n\u00fai, khi \u0111em v\u1ec1 tr\u1ed3ng trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u1ed5 nh\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7 nh\u1ecf d\u1ea7n, ph\u00e2n nh\u00e1nh k\u00e9m d\u1eabn \u0111\u1ebfn nguy c\u01a1 m\u1ea5t gi\u1ed1ng l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ee7 nh\u1eadn. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p b\u1ea3o qu\u1ea3n l\u01b0u gi\u1eefu in vitro l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa \u00fd t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 2005 t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc c\u00f3 Ng\u00e2n h\u00e0ng gen ph\u00e1t tri\u1ec3n<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vi\u1ec7c nh\u00e2n gi\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3o qu\u1ea3n g\u1eebng b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p nu\u00f4i c\u1ea5y m\u00f4 t\u1ebf b\u00e0o cho k\u1ebft qu\u1ea3 kh\u1ea3 quan \u1edf nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 nh\u01b0 \u1edf\u00a0 Malayxia, Indonesia&#8230;v\u00e0 \u1ea4n \u0111\u1ed9. C\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng Murashige-Skoog c\u1ea3i ti\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed5 sung th\u00eam 6-benzylaminopurin v\u1edbi li\u1ec1u l\u01b0\u1ee3ng 2-3mg\/l. V\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o nh\u1eefng di\u1ec7n t\u00edch s\u1ea3n xu\u1ea5t l\u1edbn b\u1eb1ng nh\u1eefng gi\u1ed1ng g\u1eebng c\u00f3 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cao, s\u1ea1ch b\u1ec7nh v\u00e0 ti\u1ebft ki\u1ec7m gi\u1ed1ng. H\u01a1n n\u1eefa nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u b\u1ed5 sung ch\u1ea5t k\u00ecm h\u00e3m sinh tr\u01b0\u1edfquaaasvaof m\u00f4 tr\u01b0\u1eddng nu\u00f4i c\u1ea5y ph\u1ee5c v\u1ee5 l\u01b0u gi\u1eef in vitro c\u0169ng \u0111ang c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebft qu\u1ea3<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u1ea1i Indonexia c\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m nh\u00e2n gi\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3o qu\u1ea3n g\u1eebng b\u1eb1ng c\u00e1ch nu\u00f4i c\u1ea5y m\u00f4 t\u1eeb ch\u1ed3i non \u1edf n\u00e1ch l\u00e1 c\u1ee7a lo\u00e0i g\u1eebng \u0111en (<em>Z. spectabile<\/em>) trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng Murashige-Skoog c\u00f3 b\u1ed5 sung th\u00eam c\u00e1c ch\u1ea5t \u0111i\u1ec1u ho\u00e0 sinh tr\u01b0\u1edfng IAA( indole-3-acetic acid), NAA(Naphthalene -acetic acid) v\u00e0 BA(6-benzyladenin) \u0111\u00e3 cho k\u1ebft qu\u1ea3 kh\u1ea3 quan.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady \u0111\u1ec3 kh\u1eafc ph\u1ee5c nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p l\u01b0u gi\u1eef b\u1eb1ng ng\u00e2n h\u00e0ng gen \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng, trong ch\u1eadu v\u1ea1i nh\u01b0 hi\u1ec7n nay,<\/em> <em>trong th\u1eddi gian t\u1edbi Trung t\u00e2m TNTV c\u1ea7n quan t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u b\u1ea3o qu\u1ea3n l\u01b0u gi\u1eef t\u1eadp \u0111o\u00e0n g\u1eebng theo h\u01b0\u1edbng t\u1ea1o l\u1eadp ng\u00e2n h\u00e0ng gen in vitro c\u00e2y g\u1eebng Vi\u1ec7t Nam.<\/em><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\">\u00a0T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">1. Nguy\u1ec5n Ph\u00f9ng H\u00e0, Ho\u00e0ng Th\u1ecb Nga, L\u00ea Th\u1ecb Loan v\u00e0 CS ( 2012) K\u1ebft qu\u1ea3 b\u1ea3o t\u1ed3n qu\u0129 gen c\u00e2y c\u00f3 c\u1ee7 t\u1ea1i Ng\u00e2n h\u00e0ng gen c\u00e2y tr\u1ed3ng Qu\u1ed1c gia. T\u1ea1p ch\u00ed NN &amp; PTNT , chuy\u00ean \u0111\u1ec1 T\u00e0i nguy\u00ean th\u1ef1c v\u1eadt, th\u00e1ng 12, tr.55-59<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2. \u00a0L\u00e3 \u0110\u00ecnh M\u1edbi, L\u01b0u \u0110\u00e0m C\u01b0, Tr\u1ea7n Minh H\u1ee3i v\u00e0 Cs ( 2002), T\u00e0i nguy\u00ean th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 t\u00ednh d\u1ea7u \u1edf Vi\u1ec7t Nam. T\u1eadp II.\u00a0 NXB N\u00f4ng nghi\u1ec7p, H\u00e0 N\u1ed9i, tr.90-119.<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"text-align: justify;\">\n<td style=\"text-align: right;\" colspan=\"2\">PGS.TS. Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Ng\u1ecdc Hu\u1ec7<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1. Ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed1 c\u1ee7a c\u00e2y g\u1eebng Chi g\u1eebng Zingiber Bochmer g\u1ed3m kho\u1ea3ng 100 lo\u00e0i, ph\u00e2n b\u1ed1 ch\u1ee7<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1162,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[38],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/798"}],"collection":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=798"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/798\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4906,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/798\/revisions\/4906"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1162"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=798"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=798"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prc.org.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=798"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}