Hội thảo quốc tế về xác định mục tiêu chỉnh sửa gen phục vụ cải tiến giống lúa tại Việt Nam

Ngày 30/3/2026, tại Trung tâm Tài nguyên Thực vật, Hội thảo khoa học quốc tế “Xác định mục tiêu chỉnh sửa gen phục vụ cải tiến giống lúa tại Việt Nam” đã được tổ chức với sự phối hợp của QAAFI – Đại học Queensland (Úc). Sự kiện góp phần cụ thể hóa định hướng của Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó công nghệ sinh học và chỉnh sửa gen được xác định là lĩnh vực ưu tiên.

Hội thảo thu hút đông đảo chuyên gia trong nước và quốc tế từ QAAFI-UQ, IRRI, VinUniversity, USTH, các viện nghiên cứu, trường đại học và cơ quan quản lý. Phát biểu khai mạc, TS. Phạm Hùng Cương nhấn mạnh tiềm năng lớn của nguồn gen lúa Việt Nam và vai trò của công nghệ chỉnh sửa gen trong cải tiến các tính trạng quan trọng như chịu mặn, chịu hạn, kháng bệnh và nâng cao chất lượng gạo.

Tại hội thảo, Giáo sư Robert Henry trình bày định hướng nghiên cứu chỉnh sửa gen theo cách tiếp cận tích hợp, kết hợp chọn giống truyền thống và công nghệ hiện đại, tập trung vào các tính trạng có giá trị thực tiễn. TS. Tô Thị Mai Hương giới thiệu kết quả nghiên cứu GWAS trên hệ rễ tập đoàn lúa Việt Nam, góp phần xác định các gen liên quan đến khả năng thích nghi và chống chịu stress.

Các phiên thảo luận tập trung xác định nhóm tính trạng ưu tiên (thích ứng môi trường và giá trị kinh tế), xây dựng chiến lược dữ liệu hệ gen (GWAS, giải trình tự toàn hệ gen) và đề xuất phát triển cơ sở dữ liệu dùng chung. Một số giống lúa như OM18, ST25, Khang dân 18, BT7 và các giống lúa màu, lúa nếp được đề xuất làm vật liệu nghiên cứu, với định hướng ưu tiên giống khu vực công.

Hội thảo cũng trao đổi về khung pháp lý đối với công nghệ chỉnh sửa gen, nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện quy định và đánh giá an toàn sinh học nhằm tạo điều kiện cho nghiên cứu và ứng dụng.

Đáng chú ý, hội thảo thống nhất đề xuất triển khai dự án giải trình tự 1.001 giống lúa Việt Nam nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu hệ gen quy mô lớn phục vụ nghiên cứu và chọn tạo giống trong tương lai. Kết thúc hội thảo, các bên đã bước đầu thống nhất danh mục tính trạng ưu tiên, định hướng gen mục tiêu và lộ trình hợp tác giai đoạn 2026–2028. Hội thảo được đánh giá thành công, góp phần thúc đẩy hợp tác quốc tế và nâng cao năng lực nghiên cứu trong lĩnh vực công nghệ sinh học cây trồng.

Một số hình ảnh: